Otobüslerdeki ters koltukların nedeni anlaşıldı
Otobüslerdeki ters koltuklar, yerleştirme düzeniyle yolcu kapasitesini artırıyor.
Şehir içi otobüslerde bazı koltukların gidiş yönünün tersine bakması, birçok yolcu için merak konusu olmuştur. Ancak bu durum rastgele yerleştirilmiş değildir. Alçak tabanlı otobüslerde, özellikle yaşlı, engelli ve bebek arabalı yolcular için daha kolay erişim sağlamak amacıyla tasarlanmış bir düzenek bulunmaktadır. Otobüslerin zeminleri alçaldıkça, tekerlek yuvalarının yolcu alanında kapladığı alan da artmaktadır. Bu durum, standart yöndeki koltukların aynı yönde sıralanmasını zorlaştırmakta ve yeterli ayak boşluğu bırakmamaktadır. Bu nedenle üreticiler, tekerlek yuvalarının arkasına veya üzerine ters yöne bakan koltuklar yerleştirerek iç alanın daha verimli kullanılmasını sağlamaktadır.
Ters koltuklar, teknik raporlara göre, tekerlek yuvalarının oluşturduğu alan kaybını azaltarak otobüs içindeki kapasitenin daha verimli kullanılmasını sağlıyor. Tekerlek yuvalarının çevresine karşılıklı koltuklar yerleştirildiğinde, dört kişilik oturma alanları oluşturmak mümkün hale gelmektedir. Böylece alçak tabanlı tasarım korunurken, otobüsün yolcu kapasitesindeki kayıp en aza indirilmektedir.
Koltukların yerleşimi, otobüsün şasisi, tekerleklerin konumu, kapılar ve tekerlekli sandalye alanı gibi unsurlara bağlı olarak değişkenlik gösterebilmektedir. Her otobüste ters koltuk bulunmamakla birlikte, bu tasarımın temel amacı, sınırlı iç alanın verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamaktır.
Otobüs koltuklarının genellikle neden karmaşık desenlere sahip olduğu da ilginç bir konudur. Toplu taşıma araçlarında tek renkli kumaş kullanımı, küçük lekelerin ve tozların daha kolay fark edilmesine olanak tanırken, farklı renk ve çizgilerle oluşturulan desenler gözün belirli bir noktaya odaklanmasını zorlaştırıyor. Bu görsel karmaşa, dökülen içeceklerden kaynaklanan izlerin veya kumaşta zamanla oluşan renk değişimlerinin daha az görünür olmasına yardımcı oluyor. Ayrıca, genellikle orta ve koyu tonların tercih edilmesi, koltukların seferler sırasında daha temiz görünmesine katkı sağlamaktadır.
Desenlerin lekeleri gizlemesi, koltukların temizlenmediği anlamına gelmemektedir. Bu tasarım, yalnızca temizlik yapılana kadarki süreçte günlük kullanım izlerinin yolcuların dikkatini çekmesini engellemeyi amaçlamaktadır.
Toplu taşıma koltuklarında kullanılan dayanıklı döşeme kumaşı "moquette" olarak adlandırılmaktadır. Yün ağırlıklı ve sık dokunmuş yapısı, kumaşın sürekli oturulmaya, sürtünmeye ve uzun vadeli kullanıma karşı dayanıklı olmasını sağlıyor. Moquette kumaşın yüzeyindeki kısa ve yoğun lifler kolayca ezilmiyor. Dokuma sırasında desenin kumaşın içerisine işlenmesi ise baskılı yüzeylerde görülebilen hızlı solma ve silinme riskini azaltıyor.
Koltukların desenli olması, sadece kir ve yıpranmayı gizlemek amacıyla tasarlanmamaktadır. Ulaşım şirketleri, kullandıkları renk ve desenler aracılığıyla araçlarına ayırt edici bir görünüm kazandırmaktadır. Bazı şehirlerde farklı hatlar, araç modelleri veya hizmet dönemleri için ayrı koltuk desenleri hazırlanmakta; yerel simgelerden, istasyon mimarisinden ve kentin renklerinden esinlenen tasarımlar zamanla ulaşım ağının görsel kimliğinin bir parçası haline gelebilmektedir.
