Rekabet Kurumu ilaç sektörü ön raporunu yayımladı

Rekabet Kurumu geçen yıl sonu 17 ilaç firmasına 245 milyon lira ceza kesti. Kurum bu cezaların gerekçelerini içeren İlaç Sektör İncelemesi Ön Raporu'nu tamamlayıp yayımladı. Raporda ilaç firmalarının eczanelerle yaptığı ikili anlaşmalar ele alındı.

Yeni eş değer ilaçların piyasaya çıkışını engelleyen faaliyetler ile çalışan ayartmama anlaşmalarındaki ihlaller raporda yer aldı. Küresel ilaç pazarının büyüklüğü 2 trilyon dolara ulaştı. Türkiye'deki ilaç pazarının 2025 yılında 479 milyar liraya ulaştığı ifade edildi. Türkiye küresel ligde 19'uncu sırada yer aldı. Ülkede ilaç geliştirmek için yapılan Ar-Ge harcamasının 540 milyon dolar olduğu anlatıldı.

Raporda muadil ilaç üreticilerinin yaşadığı sorunlara dikkat çekildi. Patentli ana ilaç üreticilerinin ikincil patent korumaları elde etmesi pazara girişi engelledi. Referans ilaç üreticileri patentin kapsamına bakmaksızın ihtarname gönderdi. Dava açma tehditlerinin pazara girişi zorlaştırdığı raporda belirtildi. Eş değer ilaç üreticilerine ticari üretim yapma zorunluluğu getirildi. Bu koşulun pazara girişi 8 ila 10 hafta geciktirdiği tespit edildi.

Türkiye'de ilaç harcamalarının miktar bakımından yüzde 95'i SGK tarafından karşılandı. Değer bakımından ise bu oran yüzde 85'in üzerine çıktı. Toplam pazar genelinde ortalama kutu ilaç bedelinin 164 lira olduğu belirlendi. Türkiye genelinde 30 bin eczane faaliyet gösterdi. İlaç pazarının yüzde 83,8'i eczane kanalıyla oluştu. Kalan kısım ise hastane kanalı üzerinden gerçekleşti.

Eczaneler adına ilaç satışı yapmak maksadıyla internet sitesi açılamayacağı belirtildi. Hastaları belirli bir eczaneye yönlendirmek için aracı kullanılamayacağı vurgulandı. Reçete yönlendirme durumunda 5 bin liradan 50 bin liraya kadar idari para cezası uygulandı.

İhlalin tekrarında ise bu cezanın iki katı olarak kesildiği ifade edildi. Türkiye'de 2004 yılından bu yana referans fiyatlandırma sistemi kullanıldı. Sağlık Bakanlığı en az 5, en fazla 10 referans ülke belirledi. Fransa, İspanya, İtalya, Portekiz ve Yunanistan referans ülkeler oldu. İlacın satış fiyatı düşük olan ülkedeki fiyat gerçek kaynak fiyat kabul edildi.