Santa Susana Saha Laboratuvarı'ndaki kirlilik hastalıkları artırıyor
Kaliforniya'daki Santa Susana Saha Laboratuvarı'nın çevresinde yaşayanların sağlık durumu endişe verici. Araştırmaya göre, kirliliğin etkisi hastalık oranlarını yükseltiyor.
Risk Analysis dergisinde yayımlanan bir araştırma, ABD'nin Kaliforniya eyaletinde bulunan Santa Susana Saha Laboratuvarı'na yakın bölgelerde yaşayan insanların otoimmün, endokrin ve metabolik hastalıklara yakalanma olasılığının yüksek olduğunu ortaya koydu. 1959'da meydana gelen kısmi reaktör erimesi sonrası bölge, yıllar geçmesine rağmen hala en kirli alanlardan biri olma özelliğini sürdürüyor.
Santa Susana Saha Laboratuvarı (SSFL), yaklaşık 60 yıl boyunca füze ve nükleer test tesisi olarak kullanıldı. Bu süre zarfında yaşanan kazalar nedeniyle oluşan kirlilik, hem toprağa hem de yeraltı sularına yayıldı. Kaliforniya Üniversitesi Wrigley Çevre ve Sürdürülebilirlik Enstitüsü'nden Jenna Blyler liderliğindeki ekip, tesisin 24 kilometre yarıçapı içinde yaşayan 475 kişiyi inceledi.
Araştırmaya katılanların %56'sının yıllık gelirinin 100 bin dolar ve üzerinde olduğu belirlendi. Bu durum, katılımcıların nispeten yüksek gelir grubuna ait olduğunu gösteriyor. Ancak, katılımcıların üçte birinden fazlası, taşındıktan sonra en az bir kronik hastalığa yakalandıklarını bildirdi.
Uzmanlar, yüksek gelir gruplarında bu tür hastalıkların genelde daha az görüldüğünü belirtiyor. Buna rağmen, bölgedeki hastalık oranlarının ulusal ortalamaya yaklaştığı vurgulandı. Çalışma, tesise olan mesafenin hastalık oranlarıyla doğrudan bir ilişki içinde olduğunu da ortaya koydu.
Tesisin 8 kilometre yarıçapında yaşayanların %18'i otoimmün hastalıklara yakalandıklarını ifade etti. 18 ila 24 kilometre mesafedeki grupta ise bu oran %4 olarak kayıtlara geçti. Metabolik ve endokrin bozukluklarda da benzer bir tablo gözlemlendi; tesisin yakınındaki bireylerde hastalık oranı %15 iken, daha uzak olanlarda bu rakam %2'ye düştü.
Araştırmanın lideri Jenna Blyler, elde edilen verilerin henüz doğrudan bir nedensellik ilişkisini kanıtlamadığını belirtti. Anketin kişisel beyanlara dayandığını söyleyen Blyler, hastalıkların şiddeti ve tekrarlama sıklığı hakkında kesin sonuçlara ulaşmak için ek analizlere ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
Ayrıca, bölgede artan kuraklık ve orman yangınlarının topraktaki kirliliği yayma riskini artırdığına dikkat çekti. Bilim insanları, çevresel tehditlerin toplumsal düzeydeki etkilerini incelemeye devam edeceklerini kaydetti.
