Savunma harcamaları milli çözümlere yönlendirilecek

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program'ı (OVP) tanıttı. Bu programda savunma harcamalarının yüzde 229 artırılacağı duyuruldu. Bu artış, Türkiye'nin savunma sanayisinde yerli ve milli ürünlerin seri üretim ve yüksek adetli tedarikinin arttığı bir dönemi işaret ediyor.

Ek kaynakla birlikte, araç ve ekipmanların tedarikine ayrılacak pay, Türk savunma sanayisi ürünlerinin platform, silah, sensör ve mühimmat gibi alanlarda kullanılacak. Program süresince savunma harcamaları, Türk savunma sanayisinde üç ana başlık altında değerlendirilecek. Bu kapsamda tasarımı tamamlanan ve geliştirme aşamasına geçen ürünlere, seri üretime geçecek ürünlere ve mevcut ürünlerin yüksek adetlerde teminine yönelik harcamalar yönlendirilecek.

Yeni envantere girmesi beklenen insansız savaş uçakları KIZILELMA ve ANKA III, jet eğitim uçağı HÜRJET, entegre hava savunma sistemi ÇELİKKUBBE bileşenleri ve çeşitli deniz platformları, güvenlik güçlerine güç katacak. Mevcut ürünlerin üretim ve teslimatı hızlanacak.

Hava savunma açısından mevcut hatların kapasite artışı büyük önem taşıyor. ASELSAN, ROKETSAN ve TÜBİTAK SAGE ortaklığıyla geliştirilen hava savunma sistemlerinin yüksek adetli üretilmesi, ÇELİKKUBBE gibi çok katmanlı bir mimarinin operasyonel hale getirilmesi için yeni siparişler gündeme gelecek.

Türk savunma sanayisinde artan seri üretim kapasitesi, bu hatlardan çıkacak ürünlere yönelik yeni siparişlerin verileceği öğrenildi. Türkiye, Ankara'da gerçekleştirilen NATO Zirvesi kapsamında, üye ülkelerin geliştireceği projeler için anlaşmalar imzaladı. Bu projelerde ASELSAN, ROKETSAN, STM ve TÜBİTAK gibi yükleniciler yer alacak.

Bu projeler, İttifak'ın caydırıcılık mimarisinin temel taşlarını oluşturacak. Türk savunma sanayisinin bugüne kadar geliştirdiği yerli ve milli çözümler, ithalat maliyetlerini önemli ölçüde düşürerek dışa bağımlılığı azalttı. Türkiye'nin 1970-1979 yıllarında askeri ve savunma harcamalarında ithalatın payı yüzde 50 seviyesindeyken, bu oran günümüzde yüzde 10'lar civarına geriledi.

Savunma sanayisinde yerlilik oranı 2002 yılında yüzde 20 iken, günümüzde bu oran yüzde 80'lerin üzerine çıktı. Bu başarı, dış alımların maliyetini büyük ölçüde azaltarak yerli firmaların teknoloji üretme kapasitesini artırdı. Yerli ve milli teknolojiler, savunma sanayisinde tam bağımsızlık hedefini destekliyor.

Milli teknolojilerin geliştirilmesi, kritik sistemlerin dışa bağımlılığını azaltarak ulusal güvenliği güçlendiriyor. Ayrıca, yerli üretimle elde edilen teknolojiler Türkiye'nin savunma ihracatını artırarak ekonomik büyümeye katkı sağlıyor. Yeni OVP döneminde, savunma sanayisinin güçlendirilmesi ve bu alanda elde edilen kazanımların diğer sektörlere yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Savunmanın da aralarında olduğu bir dizi alanda kritik ürün, teknoloji ve hizmetlerde dışa bağımlılık azaltılacak. Bu süreçte yerli üretim ve yenilik kapasitesi geliştirilecek, tedarik zincirleri çeşitlendirilecek ve stratejik alanlarda güvenilir işbirlikleri derinleştirilecek. Türk savunma sanayisinin gelişimi desteklenmeye devam edilecek.

Plan döneminde savunmaya yönelik AR-GE, üretim ve yenilik kapasitesi güçlendirilecek. Çevik üretim yöntemleri yaygınlaştırılarak savunma sanayisi ürünlerinin kullanım alanı genişletilecek ve yerli katkı oranı artırılacak. Savunma sanayisi teknolojilerinin sivil uygulamalarla etkileşimi artırılacak ve teknoloji yoğun sivil alımlarda yerli ve milli savunma sanayisinin yeteneklerinden yararlanılması teşvik edilecek.

Yerlilik oranının yükseltilmesi ve katma değerli ihracatın desteklenmesi sağlanacak. Savunma sanayisinde uygulanan başarılı talep oluşturma ve uzun vadeli sipariş yaklaşımının sağlık, raylı sistemler, enerji ekipmanları, elektronik ve kritik sanayi girdileri gibi alanlarda yaygınlaştırılması planlanıyor. Sektördeki nitelikli insan kaynağı ihtiyacına yönelik çalışmalar yapılacak.

Savunma sanayisine yönelik lisansüstü eğitim desteklenecek, kamu-üniversite-özel sektör işbirliğiyle sürekli eğitim ve gelişim programları artırılacak. Savunma sanayisinin ihtiyaç duyduğu yetkinliklerin geliştirilmesi amacıyla teknoloji trendlere uyum sağlayacak sürekli eğitim ve mesleki gelişim programları da yaygınlaştırılacak.