Shell'in kârı savaş etkisiyle yüzde 70 arttı

İngiliz enerji devi Shell, yılın ilk yarısındaki kârının yüzde 70 oranında artış göstererek 16,75 milyar dolara ulaştığını duyurdu. Şirket yetkilileri, ABD ile İran arasındaki savaşın petrol ve doğal gaz fiyatlarını yukarı çektiğini, bunun da son dört yılın en güçlü çeyreklik performansını getirdiğini kaydetti.

Orta Doğu bölgesindeki üretim ve sevkiyat aksamaları sebebiyle mart ayından beri dalgalı bir seyir izleyen piyasalarda Shell, yüksek enerji fiyatlarının yanı sıra ticaret faaliyetlerinden de ciddi gelir elde etmeyi başardı. Sektördeki bir diğer büyük oyuncu olan BP'nin de önümüzdeki hafta açıklayacağı bilançoda benzer bir kâr artışı duyurması bekleniyor.

Ancak yüksek fiyatlara rağmen Shell'in doğal gaz üretiminde gerileme yaşandı. Şirketin Katar'daki ana sıvılaştırılmış doğal gaz tesisinde bulunan varlıkları mart ayında İran'ın saldırısına uğradı ve bu gelişme sonrasında üretim miktarı yüzde 31 oranında azaldı.

Küresel piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı 91 dolar seviyesinde alıcı bulurken, bu rakam savaş öncesi döneme kıyasla yaklaşık 20 dolar daha yüksek seyrediyor. Nisan ayında ise petrol fiyatları 120 doların üzerine çıkmıştı.

İngiltere'de gelecek dönemde teslim edilecek doğal gaz sözleşmelerinin maliyeti, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 70 artış gösterdi. Çatışmaların durdurulmasına yönelik bir anlaşma sağlanamaması durumunda, kış mevsimi yaklaşırken hanelerin ödeyeceği enerji faturalarında yeni zamların görülebileceği ifade ediliyor.

Çatışmaların kesintili sürmesi toptan enerji fiyatlarında sert dalgalanmalara yol açarken, Hürmüz Boğazı'ndan yapılan sevkiyatların düşüşü uluslararası petrol rezervlerinin piyasaya sürülmesiyle dengelenmeye çalışılıyor. Normal şartlarda küresel petrol sevkiyatının beşte biri, İran ve Umman kıyıları arasında yer alan Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyor.

Shell Finans Direktörü Sinead Gorman, petrol stoklarındaki erimeden duydukları kaygının büyüdüğünü belirterek rezervlerin sınırsız olmadığını vurguladı. Gorman, dünyanın diğer bölgelerindeki üretim artışının Orta Doğu'daki arz açığını kapatamaması durumunda enerji piyasasına müdahale için ellerindeki seçeneklerin azalacağı uyarısında bulundu. Ayrıca İran'a destek veren Husilerin Kızıldeniz'deki Suudi Arabistan limanlarından yapılan sevkiyatları hedef almasının küresel enerji açığını daha da büyütebileceği dile getirildi.

Shell'in açıkladığı yüksek kâr rakamları çevre örgütlerinin sert tepkisiyle karşılaştı. Greenpeace siyasi kampanyalar sorumlusu Rudy Schulkind, Avrupa'da orman yangınları, Asya'da seller, İngiltere'de ise kuraklık ve aşırı sıcaklar yaşanırken enerji şirketlerinin bu denli kazanç elde etmesini eleştirerek tablonun kabul edilemez olduğunu belirtti.

Öte yandan iklim aktivistleri, Shell ile Norveçli enerji şirketi Equinor'un Kuzey Denizi'ndeki ortak girişimi olan Adura'nın genişletilme planına karşı çıkıyor. Aktivistler, İngiltere Başbakanı Andy Burnham'a çağrıda bulunarak Shell'in Kuzey Denizi'ndeki Rosebank petrol sahasını geliştirme planını iptal etmesini istedi. Söz konusu projenin İngiltere'nin doğal gaz ihtiyacının yaklaşık yüzde 10'unu karşılayabileceği savunuluyor.

Friends of the Earth enerji kampanyacısı Danny Gross ise petrol ve doğal gaz şirketlerinden alınan ek kazanç vergisinin yükseltilmesi gerektiğini savundu. Gross, bu gelirlerin daha temiz ve ucuz bir enerji sistemine geçişte kullanılmasıyla hem enerji güvenliğinin artacağını hem de tüketicilerin yüksek faturalardan korunacağını ifade etti.

Shell Üst Yöneticisi Wael Sawan ise şirketin Kuzey Denizi'ndeki faaliyetlerini Adura üzerinden büyütme planından vazgeçmeyeceklerini açıkladı. Sawan, projenin hem şirketler hem de İngiltere ekonomisi için değer yaratacağını savunarak bu yatırıma bağlılıklarının süreceğini kaydetti.