Şırnak'ta 110 hektarlık alanda kaya düşmesine karşı önlem çalışması

Şırnak'ın Beytüşşebap ilçesinde heyelan ve kaya düşmesi tehlikesine karşı AFAD koordinasyonunda sürdürülen projede, dron destekli haritalama, sondaj, sismik ölçümler ve kaya düşme simülasyonlarıyla riskler bilimsel yöntemlerle inceleniyor.

İlçeye bağlı Taşarası köyünde heyelan ve kaya düşmesi riskini ortadan kaldırmak amacıyla başlatılan afet önleme çalışmaları sürüyor. İl Afet ve Acil Durum Müdürü Muzaffer İşlek, Jeoloji Yüksek Mühendisi İbrahim Uykun ve Beytüşşebap Kaymakamı Muhammed Emin Tutal ile birlikte Taşarası köyündeki 'Kütle Hareketleri (Heyelan ve Kaya Düşmesi) Önlem Projesi' kapsamındaki saha çalışmalarını denetleyerek teknik ekipten bilgi aldı.

İncelemelerin ardından bilgi veren İl Müdürü Muzaffer İşlek, AFAD Başkanlığı öncülüğünde yürütülen 'Şırnak İli Beytüşşebap İlçesi Taşarası Köyü Kütle Hareketleri Islahı Projesi'nde son teknoloji mühendislik yöntemlerine başvurulduğunu kaydetti. Çalışmalarda insansız hava aracı teknolojisinden de yararlanıldığını dile getiren İşlek, köyün kuzeyinde yer alan 110 hektarlık alanda olası kaya düşmesi tehlikesine karşı kapsamlı jeolojik ve jeoteknik incelemeler yapıldığını, kaya kütlelerinin mekanik yapısının, süreksizlik özelliklerinin ile blok boyutlarının detaylı olarak incelendiğini ifade etti. Bölgenin yüksek hassasiyetli sayısal arazi modelinin çıkarıldığını belirten İşlek, bu model üzerinden kaya bloklarının kopabileceği kaynak alanların, yuvarlanma güzergahlarının ve durabilecekleri depolanma bölgelerinin bilimsel metotlarla saptandığını aktardı.

Risk analizlerinin uluslararası geçerliliği olan mühendislik yazılımlarıyla yapıldığını vurgulayan İşlek, tespit edilen kaya bloklarının bilgisayar ortamında binlerce kez simüle edildiğini belirtti. Kaya bloklarının erişebileceği mesafeler, sıçrama yükseklikleri, hızları, taşıdıkları enerji ve izleyecekleri güzergahların hesaplandığını söyleyen İşlek, bu sayede bölge için en güvenli ve en etkili kaya düşmesi önlem sisteminin kararlaştırıldığını kaydetti.

İşlek, inceleme sahasının güneydoğusunda geçmiş yıllarda heyelan yaşanan 6 hektarlık bölgede de detaylı zemin etütlerinin sürdüğünü belirtti. Bu kapsamda 8 sondaj kuyusu açıldığını ve dört kuyudan alınan numunelerin akredite laboratuvarlarda incelendiğini dile getiren İşlek, elde edilecek verilerle zeminin mühendislik parametrelerinin tespit edileceğini kaydetti.

Saha çalışmalarının sadece sondajla sınırlı kalmadığını belirten İşlek, elektrik özdirenç, sismik kırılma ve yüzey dalgası yöntemleriyle yer altındaki zemin ile kaya tabakalarının kalınlığını, dayanımını, yer altı suyu durumunu ve zayıf zonların yerini belirlediklerini ifade etti.

Bunun yanı sıra dört sondaj kuyusunun inklinometre kuyusu olarak değerlendirildiğini aktaran İşlek, bu sistem aracılığıyla zeminde oluşabilecek milimetrik hareketleri sürekli izlediklerini, olası riskleri önceden saptayarak gerekli mühendislik tedbirlerini vaktinde almayı amaçladıklarını bildirdi.

Taşarası köyündeki çalışmalar bittikten sonra elde edilen tüm bilimsel verilerin masaya yatırılacağını belirten İşlek, hazırlanacak mühendislik projeleri doğrultusunda kaya düşmesi ve heyelan riskini en aza indirecek kalıcı tedbirlerin hayata geçirileceğini vurguladı. Önceliklerinin vatandaşların can ve mal güvenliğini en üst düzeyde korumak olduğunu söyleyen İşlek, AFAD olarak riskleri ortaya çıkmadan önce belirlediklerini, bilimsel yöntemlerle çözüm ürettiklerini ve afetlere dirençli yerleşim alanları kurmak için çalışmaları kararlılıkla sürdürdüklerini ifade etti.