TBMM komisyonunda çocuk suçluluğu ve dijital bağımlılık ele alındı
TBMM'deki komisyonda konuşan uzmanlar, çocuk suçluluğundaki büyük artışa ve dijital bağımlılığa dikkat çekerek dağınık beyin sendromu uyarısında bulundu.
Türkiye'de okul saldırılarının araştırılması amacıyla TBMM bünyesinde kurulan komisyonda sunum yapan uzmanlar, ülkede çocuk suçluluğunun son yıllarda 10 katı aşkın oranda arttığına dikkat çekti. Uzmanlar, dijital bağımlılığın şiddeti tetikleyen ana unsurlar arasında yer aldığını vurgularken, yeni nesil çocukların "dağınık beyin sendromu" tehdidiyle karşı karşıya kaldığını belirtti.
Komisyonda milletvekillerine bilgi veren ve sorularını yanıtlayan Şiddetle Mücadele Vakfı Başkanı Âdem Solak, dünya genelindeki 174 okul baskını vakası üzerine yürütülen bilimsel araştırmanın bulgularını paylaştı. Solak, bu araştırmaya göre eylemi gerçekleştiren kişilerin en belirgin ortak özelliğinin intihar eşiğinde olmaları olduğunu kaydetti.
Çocuk suçluluğunda dikkat çeken artış
Türkiye genelinde akran zorbalığı ve çocuk suçluluğu açısından en sorunlu ilin Kayseri olduğunu aktaran Solak, 30 büyük il üzerinde gerçekleştirilen analizlerde çocuk suçluluğunun normal seviyenin 10 katına ulaştığını dile getirdi.
'Dağınık beyin sendromu' uyarısı
Dijital Yaşam Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Tuncay Dilci ise yeni nesil çocukların "dağınık beyin sendromu" riskiyle karşı karşıya olduğunu kaydetti. Dilci, günümüz çocuklarının aynı anda yemek yediğini, telefonla konuştuğunu, müzik dinlediğini ve ödev yaptığını ifade etti.
Şiddetin en temel sebeplerinden birinin dijital bağımlılık olduğunu vurgulayan Dilci, bu durumun aynı zamanda kişinin kendisine yönelttiği bir şiddet biçimi niteliği taşıdığını dile getirdi.
Dijital bağımlılıkta yüzde 129 artış
Türkiye'de dijital bağımlılık oranının yüzde 12'den yüzde 29 düzeyine çıktığını bildiren Dilci, bunun yaklaşık yüzde 129'luk bir artışa karşılık geldiğini belirtti.
Dilci, "Yalnızlaştık, yozlaştık ve yabancılaştık. Bu durum giderek okullarımızda, toplumda ve sokakta şiddete dönüşüyor. Bugün yatak odamızda bulunan herhangi bir akıllı telefon uykusuz gecelere neden oluyor. Bölünmüş uyku ise ertesi gün tatminsiz davranışlara ve agresif tutumlara yol açabiliyor." şeklinde konuştu.
Patlamış mısır beyni nedir?
Uzmanların son dönemde üzerinde durduğu bir diğer kavram ise "patlamış mısır beyni" (popcorn brain) olarak öne çıkıyor. Tıbbi bir tanı niteliği taşımayan bu ifade, sürekli dijital uyaranlara maruz kalan beynin devamlı yeni içerik arama, tek bir göreve odaklanmakta zorlanma ve süregelen bir uyarılma ihtiyacı hissetme durumunu nitelendirmek için kullanılıyor.
TBMM komisyonunda Prof. Dr. Tuncay Dilci'nin çocuklarda "dağınık beyin sendromu"na yönelik uyarıları da benzer bir tabloya işaret ediyor. Uzman görüşlerine göre akıllı telefonlar, sosyal medya platformları, kısa videolar ve çoklu görev alışkanlığı, bilhassa çocuklarda dikkat dağınıklığını tetikleyebiliyor. Kesintisiz bildirimler ve sürekli dijital içerik akışı, beynin devamlı yeni uyaran talep etmesine yol açarken zamanla odaklanma süresinin azalmasına, zihinsel tükenmeye ve uyku düzeninin bozulmasına zemin hazırlıyor.
Bu bağlamda uzmanlar, çocukların ekran sürelerinin dengelenmesi, gereksiz bildirimlerin sınırlandırılması, düzenli uyku alışkanlığının kazandırılması ve aynı anda birden fazla işle meşgul olmak yerine tek bir göreve odaklanılmasının, dijital bağımlılığın olumsuz etkilerini hafifletmede kritik rol oynadığının altını çiziyor.
