Avustralya her yıl Asya'ya yaklaşıyor

Curtin Üniversitesi’nde görev yapan jeolog Profesör Zheng-Xiang Li ve ekibinin gerçekleştirdiği araştırma, Avustralya kıtasının her yıl yaklaşık 7 santimetre hızla kuzey yönünde, Asya kıtasına doğru hareket ettiğini ortaya koydu. Hint-Avustralya Levhası'nın kaymasıyla yaşanan bu sürecin coğrafi yapıyı, ekosistemleri ve teknoloji altyapısını etkilediği ifade edildi.

Avustralya’nın yaklaşık 80 milyon yıl önce Antarktika’dan kopmasıyla başlayan tektonik hareketliliğin sürdüğü kaydedildi. İnsan tırnağının uzama hızıyla eşdeğer olan bu yıllık 7 santimetrelik kaymanın, uzun vadede Güneydoğu Asya ile kaçınılmaz bir levha çarpışmasına zemin hazırlayacağı belirtiliyor.

Yaşanacak bu çarpışma sürecinde bölgede çok şiddetli depremlerin ve volkanik patlamaların meydana gelmesi, yeni dağ sıraları ile yitim zonlarının yani dalma-batma bölgelerinin ortaya çıkması bekleniyor.

Dünya'nın yüz milyonlarca yıllık periyotlarla kıtaları birleştirip yeniden ayırdığını vurgulayan bilim insanları, Avustralya ile Asya'nın birleşmesi neticesinde “Amasia” adı verilen yeni bir süper kıtanın teşkil olabileceğini tahmin ediyor.

Araştırma raporunda, sürecin beraberinde getireceği muhtemel çevresel dönüşümler de sıralandı. Yeni kıta sınırları boyunca yoğun jeotermal faaliyetler ile bir ateş çemberi oluşacağı, iç bölgelerde geniş kurak alanların belireceği ve akıntıların yön değiştirmesiyle muson sistemlerinin ve su sıcaklıklarının etkileneceği öngörülüyor.

Kıtanın hareketliliğinin günümüz teknolojisindeki yansımaları da tespit edildi. 2016 yılında gerçekleştirilen ölçümlerde, tektonik kayma sebebiyle Avustralya’nın koordinatlarında 1,5 metrelik sapma saptandı.

Otonom araçlar, havacılık sektörü, askeri sistemler ve haritacılık altyapılarında hataların önüne geçmek maksadıyla ülke koordinatlarına manuel olarak yaklaşık 2 metrelik düzeltme uygulandı. Bu hareketlilik devam ettiği sürece küresel konumlandırma sistemlerinin periyodik olarak güncellenmesi gerekliliği vurgulandı.

Uzun yıllar boyunca izole bir coğrafyada evrim geçiren koala, kanguru, vombat ve ornitorenk gibi canlıların, Asya ile karasal bağlantının kurulmasıyla yeni yırtıcılar ve rakip türlerle karşı karşıya kalacağı ifade edildi.

Ekoloji uzmanları; yaşam alanı kaybı, istilacı türlerin yayılması ve iklim değişimlerinin bir araya gelmesiyle bölgedeki endemik türlerin soy tükenmesi riskiyle karşılaşabileceğini aktardı. Bununla birlikte, ekvatora yaklaşan kıyı şeridinde deniz suyu sıcaklığının değişmesi sonucunda Büyük Set Resifi’ndeki mercan yapıverinin de yeniden şekilleneceği öngörülüyor.