Temmuz ayında baz metallerde artış: Yapay zeka ve savunma etkisi

Temmuz ayında baz metaller, yapay zeka sektöründen gelen devam eden talep ve küresel arza yönelik endişelerle birlikte pozitif bir seyir izledi.

Yapay zeka sektöründe talebin sürmesi, ABD Merkez Bankasının (Fed) politika faizini yakın bir zamanda artırmayacağına dair beklentiler, dolar endeksindeki zayıflama ve arz endişeleri temmuz ayında baz metal fiyatlarındaki artışta belirleyici oldu.

Söz konusu gelişmelerin ardından tezgah üstü piyasada libre cinsinden fiyatlar bakırda yüzde 4,7, alüminyumda yüzde 2,5, kurşunda yüzde 0,2, nikelde yüzde 5,2 ve çinkoda yüzde 2,5 oranında artış gösterdi.

Mevcut ve planlanmakta olan maden projelerinin hızla artan tüketim talebini karşılamada yetersiz kalabileceğine yönelik endişeler, özellikle bakırda arz kaygılarını yukarı taşıdı.

Güney Kore ile Şili arasındaki işbirliği adımları da bakırda talebe ilişkin iyimserliği güçlendirdi.

Güney Kore ve Şili, kritik mineral tedarik zincirindeki işbirliklerini daha da derinleştiriyor. Bu kapsamda iki ülke, lityum ve bakır ağırlıklı beş mutabakat zaptına imza attı ve işbirliği bakanlık seviyesine çıkarıldı. Yapılan anlaşma; tüm zincir ortaklığını, bilgi paylaşımını ve teknoloji alanında işbirliğini kapsıyor. Şili dünyanın en büyük bakır üreticisi konumunda bulunurken, Güney Kore ise yarı iletken ve batarya endüstrisinde öne çıkan ülkeler arasında yer alıyor.

Küresel bakır stoklarındaki azalış devam ederken, Şili'deki maden arzına ilişkin kaygılar ve düşük işleme ücretleri arz tarafındaki sıkışıklığa işaret ediyor.

Çin'den gelen güçlü talep, küresel bakır piyasasını daha da daralttı.

Üretim cephesinde de sıkıntılar büyümeye devam ediyor. İzabe tesislerinde elverişsiz hava koşulları ve operasyonel aksaklıklar sebebiyle görülen düşüşler, arz üzerindeki baskıyı artırdı.

ABD'nin bakır ithalatına yönelik gümrük tarifeleri getirebileceği beklentileri de bakırda arz kaygılarını tetikleyerek fiyat yükselişine yol açtı.

Çin'in alüminyum ihracatındaki artış, küresel düzeyde alüminyuma olan talebin büyüklüğünü gözler önüne seriyor.

Uluslararası Enerji Ajansı, Küresel Kritik Mineraller 2026 Görünüm Raporu'nda, arzdaki daralmanın etkisiyle alüminyum ve bakır gibi baz metallerin fiyatlarının Ocak 2025 ile Nisan 2026 arasında yükseldiğini, bakır fiyatlarının ise rekor seviyelere ulaştığını belirtti.

Orta Doğu bölgesindeki gerilimler ile düşük stok seviyeleri, alüminyum piyasasındaki fiyat artışlarını tetikliyor.

Londra Metal Borsası ve Şanghay Metal Borsasında alüminyum stoklarının gerilemesi de arz endişelerine yol açan başlıca unsurlar arasında yer aldı.

Orta Doğu'daki çatışmaların sürmesi nedeniyle alüminyum kutu tedarikinde yaşanan zorlukların, Coca-Cola gibi büyük şirketlerin operasyonlarını da olumsuz etkilediğine dair bilgiler bulunuyor.

Nadir toprak elementleri, uranyum ve kalay gibi maddelere yönelik yeni denetimler sebebiyle Endonezya'dan alüminyum sevkiyatında yaşanan aksamalar, bu metaldeki arz endişelerini artıran diğer bir faktör olarak dikkat çekti.

Öte yandan ABD'nin 60 ülkeye yüzde 12,5 oranında gümrük vergisi uygulayacağına ilişkin haber akışı, nikelde ticaret maliyeti endişelerini tırmandırırken, Endonezya'nın kota kısıtlamaları da nikel arzına dair kaygıları artırdı.

Çinko tarafında da düşük stok seviyeleri ve arz riskleri ön plana çıkmaya devam ediyor.

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, yaptığı değerlendirmede, baz metallerde bilhassa savunma sanayi sektörü ile yapay zeka sektöründen gelen talebin öne çıktığını kaydetti.

Ergezen değerlendirmesinde, "Gördüğümüz kadarıyla şu anda özellikle küresel büyümede en fazla katkıyı veren sektör yapay zeka sektörü. En fazla yatırımı yapan sektör yapay zeka sektörü ve bu nedenle de baktığımız zaman en büyük büyümenin de burada olduğunu görüyoruz. Yapay zeka sektöründeki büyüme kaynaklı etkilerle özellikle baz metaller tarafında talep ciddi oranda artıyor" ifadelerini kullandı.

Yapay zeka şirketlerinin hisselerinde son dönemde satış baskısı görülse ve bu durum piyasada soru işaretleri yaratsa bile yapay zeka alanında reel anlamda çok ciddi bir talep ve büyüme bulunduğunu dile getiren Ergezen, bu büyümenin önümüzdeki dönemde de süreceğini, bu sebeple belli başlı baz metallerde yukarı yönlü seyrin güçlü kalacağını ve düşüşlere karşı daha dirençli olacağının görüleceğini belirtti.