TPAO'dan uluslararası hamle: 500 bin varil hedefine doğru

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın yılbaşından bu yana vurguladığı Türkiye Petrolleri'ni uluslararası alanda büyütme hedefi, küresel enerji firmalarıyla yapılan anlaşmalarla hayata geçmeye başladı. Bu plan doğrultusunda Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının (TPAO) 2028 yılında günlük yaklaşık 500 bin varil petrol ve doğalgaz üretimine ulaşması, ilerleyen dönemde ise bu rakamı günlük 1 milyon varile çıkarması amaçlanıyor.

Şirketin Irak'taki Kerkük ortaklığının ardından Bulgaristan'ın Karadeniz sınırları içindeki Khan Tervel sahasına dâhil olması, bu küresel vizyonun son adımı olarak kayda geçti.

TPAO'nun uluslararası büyüme stratejisinin önemli ayaklarından biri olan Irak'taki Kerkük sahalarında şirket; bp ve ConocoPhillips ile birlikte Kerkük'teki Baba ve Avanah kubbeleri ile Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz sahalarının geliştirilmesi amacıyla kurulan konsorsiyuma yüzde 15 payla katıldı.

TPAO'nun Bulgaristan'daki adımı ise 18 Şubat'ta imzalanan ortaklık sözleşmesinin temmuz ayının sonunda onaylanmasıyla resmiyet kazandı. Alınan kararla birlikte TPAO, Bulgaristan'ın Karadeniz münhasır ekonomik bölgesinde bulunan Khan Tervel Blok 1-26 sahasındaki petrol ve doğalgaz arama ruhsatına yüzde 33 oranında ortak oldu.

Projede operatörlüğü Shell üstlenirken ortaklık yapısı yüzde 42 Shell, yüzde 33 TPAO ve yüzde 25 Avusturyalı enerji şirketi OMV şeklinde oluştu. Böylece şirket, arama çalışmalarına yeni ruhsat sahibi sıfatıyla katılım sağladı.

Yaklaşık 3.800 kilometrekarelik bir alana yaygın saha, Türkiye'nin Karadeniz'deki en büyük doğalgaz keşfi olan Sakarya Gaz Sahası'na yakınlığıyla dikkat çekiyor. İlk aşamada sahada sismik çalışmalar yürütülecek, ardından arama kuyularının açılması planlanıyor. Yaklaşık beş yıl sürecek arama ruhsatı kapsamında ilerleyecek projede TPAO'nun Sakarya Gaz Sahası'nda edindiği derin deniz tecrübesini uluslararası projelere taşıması hedefleniyor. TPAO, yılın ilk yarısında dünya çapındaki enerji devleriyle yeni ortaklıklar kurdu.

Bu çerçevede şirket, ocak ayında ABD merkezli ExxonMobil'in iştiraki ESSO Exploration International Limited ile Karadeniz, Akdeniz ve diğer olası bölgelerde petrol ve doğalgaz arama çalışmalarını içeren bir mutabakat zaptı imzaladı.

Şubat ayında bir diğer ABD'li şirket olan Chevron ile yurt içinde ve yurt dışında petrol ve doğalgaz arama ile üretim faaliyetlerinde ortaklığı öngören mutabakat zaptına imza atan TPAO, İngiliz enerji firması BP ile de petrol ve doğalgaz alanında stratejik iş birliği anlaşması yaptı. Kurum ayrıca nisan ayında Fransız enerji şirketi TotalEnergies ile Karadeniz'de ve küresel alanlarda ortak arama imkânlarının değerlendirilmesini hedefleyen iş birliğini mutabakat zaptıyla resmiyete kavuşturdu.

Uluslararası veri şirketi Primary Vision Network Enerji ve Ekonomi Analisti Osama Rizvi, TPAO'nun Irak'taki Kerkük projesinin ardından Bulgaristan hamlesiyle küresel sahdeki konumunu sağlamlaştırdığını dile getirdi.

Rizvi, atılan bu adımların Türkiye'yi yalnızca bir enerji transit güzergâhı olmaktan çıkardığını vurgulayarak, "Üretim projelerinde doğrudan pay sahibi olmak, Türkiye'ye gelir elde etme, arz seçeneklerini çeşitlendirme ve arama, üretim, boru hatları, ticaret ile rafinaj gibi enerji değer zincirinin farklı halkalarında daha fazla söz sahibi olma imkânı sunuyor" ifadelerini kullandı.

Norveç'teki Oslo Üniversitesinde Doktora Sonrası Araştırma Görevlisi Francesco Sassi ise "TPAO, Türkiye'nin enerji diplomasisinin önemli aktörlerinden biri hâline geldi ve bu durum Ankara'nın son yıllarda daha iddialı hâle gelen dış politika yaklaşımının da önemli bir unsurunu oluşturuyor" değerlendirmesinde bulundu.