Trump yönetimi, iptal edilen gümrük vergilerinde geri ödemelere başladı
ABD'de Yüksek Mahkeme'nin hukuka aykırı bulduğu gümrük vergilerinin ardından yönetim, faizlerle birlikte yaklaşık 100 milyar dolarlık kısmın onaylanarak Hazine'ye gönderildiğini bildirdi.
Amerika Birleşik Devletleri'nde Donald Trump yönetimi, Yüksek Mahkeme tarafından hukuka aykırı bulunarak iptal edilen gümrük vergilerinden elde edilen fonların iadesi kapsamında yaklaşık 100 milyar doları sahiplerine iade etmek üzere harekete geçti.
Gümrük yetkilileri tarafından salı günü ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi'ne (CIT) sunulan açıklamalara göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası'na (IEEPA) dayandırarak uyguladığı vergiler için iade süreci genişletildi.
31 Temmuz itibarıyla ithalatçılar ve gümrük müşavirleri tarafından sisteme 252 bin 496 beyanname sunulurken, işleme alınan potansiyel ve onaylanmış iadelerin toplam tutarı yaklaşık 128,68 milyar dolara ulaştı.
Bu tutarın, faizleriyle birlikte yaklaşık 100 milyar dolarlık kısmına ilişkin kurum içi onay süreçleri tamamlanarak ödemelerin yapılması amacıyla ABD Hazine Bakanlığına gönderildiği, böylece 'kurtuluş günü' gümrük vergileri adı altında toplanan toplam 165 milyar dolarlık meblağın yüzde 60'ına denk gelen kısmın iade sürecinde önemli bir aşama kaydedildiği bildirildi.
İthal mallara uygulanan vergiler, Donald Trump'ın geçen yıl yeniden göreve gelmesinden bu yana yürüttüğü ekonomi politikasının merkezinde yer alıyor. Şubatta Yüksek Mahkeme, IEEPA'nın Başkan'a tarife koyma yetkisi vermediğine hükmederek Trump'ın yürürlüğe koyduğu ek vergilerin bir bölümünü iptal etmiş ve hükümeti, bu ödemeleri yapan şirketlere parayı geri vermeye zorlamıştı. Kararın ardından binlerce şirket dava açarken, Gümrük ve Sınır Muhafaza (CBP) nisan ayında iadelerin hesaplanması için özel bir sistemi devreye sokmuştu.
Trump, gümrük vergilerini ABD ekonomisini canlandırma, yerli üretimi yeniden ülkeye kazandırma, daha avantajlı ticaret anlaşmaları yapma ve federal bütçe açığını kapatma yönünde bir çözüm olarak savunuyor. Buna karşın, artan vergi gelirleri ve gümrük girdileri sayesinde geçen yıl gerileyen bütçe açığı, son dönemde yeniden yükselişe geçti. Mali yılın ilk dokuz ayında açık, 2025'in aynı dönemine kıyasla yüzde 2 oranında artarak 1,37 trilyon dolara ulaştı.
Süresi dolması beklenen yüzde 10'luk küresel verginin yerine geçen Trump, geçen ay 80'den fazla ülkeyi kapsayan yeni bir gümrük vergisi dalgası başlattı. Aralarında İngiltere, Meksika, Kanada, Avustralya, Hindistan, Çin ve Avrupa Birliği'ne üye 27 ülkenin de bulunduğu pek çok devlete yüzde 10 ile yüzde 12,5 arasında değişen oranlarda ek vergiler getirildi.
En son açıklanan gümrük vergileri, 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın zorunlu çalıştırma uygulamalarıyla mücadeleyi hedefleyen 301. maddesi kapsamında yürürlüğe konuldu. Ancak bu hafta, 25 ABD eyaletinden oluşan bir koalisyon, vergilerin iptal edilmesi talebiyle Trump yönetimine dava açtı. Eyaletler, yeni vergilerin, şubat ayında Yüksek Mahkeme tarafından düşürülen ithalat vergilerinin yerini almak amacıyla kullanılan bir bahaneden ibaret olduğunu savundu.
Eyalet yetkilileri, Uluslararası Ticaret Mahkemesi'nden (CIT) gümrük vergilerinin durdurulmasını, hukuka aykırı ilan edilmesini ve halihazırda tahsil edilen vergilerin iade edilmesini talep etti. Yasal sürece dahil olan eyaletler, 59 ülke ile Avrupa Birliği'ne yönelik vergilerin toplam ABD ithalatının yüzde 99,4'ünü oluşturduğuna dikkat çekti. Trump yönetimi ise bu ülkelerin, zorla çalıştırılan işçiler tarafından üretilen ürünlerle mücadele konusunda yeterli adımı atmadığını belirtti.
New York Başsavcısı Letitia James, Trump yönetiminin şubat ayındaki Yüksek Mahkeme yenilgisinin ardından, yeni bir gümrük vergisi dalgasıyla aileler ile işletmelerin vergilerini bir kez daha hukuka aykırı biçimde artırmaya çalıştığını ifade etti.
