TTB ve Birleşik metal-İş'ten aşırı sıcak uyarısı

Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 2024 tarihli raporuna göre, dünya genelinde 3,4 milyar kişilik iş gücünün yaklaşık yüzde 70’ini temsil eden 2,4 milyar çalışan aşırı sıcaklara maruz kalıyor. Raporda, her yıl yaklaşık 19 bin işçinin sıcaklığa bağlı sebeplerle hayatını kaybettiği ve 23 milyon iş kazasına bağlı yaralanmanın meydana geldiği belirtiliyor.

Avrupa Sendikalar Konfederasyonu’nun verilerine göre, Avrupa Birliği ülkelerinde sıcaklığa bağlı işyeri ölümleri 2000 yılından bu yana yüzde 42 oranında artış göstermiş durumda. Türkiye’de ise sıcaklığa bağlı iş kazaları ve ölümlerine ilişkin düzenli resmi verilere ulaşılamıyor.

Türk Tabipleri Birliği (TTB) ve Birleşik Metal İşçileri Sendikası, aşırı sıcakların işçi sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekerek, işçileri koruyacak bağlayıcı yasal düzenlemelerin acilen hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Birleşik Metal-İş Genel Merkezi’nde gerçekleştirilen ortak basın toplantısında, iklim krizinin çalışma yaşamını doğrudan etkilediği ve sıcak hava dalgalarının milyonlarca emekçi için yaşamı tehdit eden bir durum oluşturduğu ifade edildi.

Ortak açıklamada, aşırı sıcakların yalnızca açık alanda çalışanları değil, yeterli iklimlendirme ve havalandırması bulunmayan fabrika, atölye, depo, ofis ve yeraltı iş yerlerinde çalışanları da olumsuz etkilediği belirtiliyor. Özellikle metal sektöründe fırınlar ve makinelerin etkisiyle atölye sıcaklıklarının 40-45 dereceye ulaştığına dikkat çekildi. Açıklamada, haddehane, dökümhane ve ergitme tesislerinde çalışan işçilerin yüksek radyant ısıya maruz kaldığı, inşaat işçilerinin kavurucu güneş altında, belediye işçilerinin kızgın asfalt üzerinde, kurye, posta dağıtıcıları ve tarım işçilerinin ise aşırı sıcak koşullarda çalışmaya devam ettiği ifade edildi. Yüksek sıcaklıkların ısı bitkinliği, sıcak çarpması, sıvı ve elektrolit kaybı ile kalp ve beyin damar sistemi üzerinde ölümcül sonuçlar doğurabileceği, bunun yanı sıra iş kazaları ve meslek hastalıkları riskini de önemli ölçüde artırdığı belirtildi.

TTB ve Birleşik Metal-İş, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na 10 maddelik bir talep listesi sundu. Bu talepler arasında bilimsel ölçütlere göre azami ısı maruziyeti sınırlarının belirlenmesi, bu sınırların aşılması durumunda çalışmaların durdurulması, işçilerin ücret kaybı yaşamadan çalışmaktan kaçınma hakkının güvence altına alınması yer alıyor. Ayrıca işverenlere gölgelik alanlar oluşturma, ücretsiz içme suyu sağlama, iklimlendirme ve havalandırma sistemleri kurma, zorunlu dinlenme molalarını artırma yükümlülüğü getirilmesi istendi. Risk değerlendirmelerinde hamileler, yaşlı çalışanlar, kronik hastalar, göçmen ve mevsimlik işçiler gibi hassas grupların göz önünde bulundurulması, iş yerlerinde ısı yönetim planlarının hazırlanması, sağlık gözetimlerinin sıklaştırılması ve sıcaklığa bağlı sağlık verilerinin düzenli olarak kamuoyuyla paylaşılması da talepler arasında yer aldı. Ortak açıklama, "Bu talepler bir ayrıcalık değil, yaşam hakkının gereğidir. Hiçbir işçi ekmeğini kazanırken yaşamını riske atmak zorunda değildir. Güvenli ve sağlıklı çalışma koşulları ertelenemez. İşçilerin hayatı ertelenemez; sıcakta çalışmaya karşı yasal koruma artık bir zorunluluktur" sözleriyle sona erdi.