Tunus'ta tutuklu Nahda lideri Gannuşi'nin sağlık durumu kaygı yaratıyor

Kamuoyunda sık sık "Tunus'un AKP'si" olarak anılan Nahda Hareketi'nin lideri ve eski Meclis Başkanı Raşid Gannuşi'nin sağlık durumu yeniden gündemin ilk sırasına yerleşti. Savunma heyeti ve ailesi, 2023 yılından bu yana cezaevinde tutulan Gannuşi'den 11 gündür hiçbir haber alamadıklarını duyurdu.

Savunma heyetinden yapılan yazılı açıklamada, Gannuşi'nin bulunduğu yer ve sağlık durumuna ilişkin farklı bilgilerin dolaşımda olduğu belirtilerek, avukatları ile aile fertlerinin kendisini ziyaret edemediği ve iletişim kuramadığı bildirildi. Gannuşi'nin ileri yaşı ve sağlık durumu dikkate alındığında görüş yasağının temel haklarını ihlal ettiği değerlendirmesinde bulunan heyet, sağlık hizmetlerine erişim hakkının engellendiğini belirtti.

Siyasetçinin kızı Sümeyye Gannuşi, pazartesi günü sosyal medya platformu X üzerinden bir video yayımlamıştı. Avukatların son bir hafta içinde babasını Tunus'un kuzeyindeki Mornaguia Cezaevi'nde ziyaret etmeye çalıştığını belirten Gannuşi, cezaevi yönetiminin babasının hastaneye sevk edildiğini aktardığını söylemişti.

Sümeyye Gannuşi, annesi ile birlikte savunma avukatlarının da hastaneye giderek babasını görmek istediğini, ancak kendilerine bu iznin kesinlikle verilmediğini vurgulamıştı. Aile ve avukatları, Gannuşi'nin hastanedeki tedavi sürecine ilişkin yeterli bilgi verilmediğini ve sağlık dosyasına erişim taleplerinin karşılanmadığını açıklarken, Tunus İnsan Hakları Ligi de yaşlı ve kronik rahatsızlığı bulunan tutukluların sağlık haklarının korunması çağrısında bulunmuştu.

"Kendisinin sağlık durumuna ilişkin aileye hiçbir bilgi verilmedi" diyen Sümeyye Gannuşi, avukatlardan aldıkları bilgilere dayanarak babasının aşırı sıcaklar ve bitkinlik nedeniyle cezaevindeki bir görüş sırasında bayıldığını ifade etmişti.

CEZAEVİ KOŞULLARI

Sümeyye Gannuşi, Mornaguia Cezaevi'ndeki sıcaklıkların 50 dereceyi aştığını belirtmişti. Parkinson hastalığı ve tiroit rahatsızlığı bulunan 85 yaşındaki babasının klimasız bir koğuşta tutulduğunu ve acil olarak özel tıbbi bakıma ihtiyacı olduğunu dile getiren Gannuşi, babasının başına gelebilecek olası her türlü olumsuzluktan yetkililerin bizzat sorumlu tutulacağını savunmuştu.

Tunus Cezaevleri ve Islah Kurumu ise daha önce yaptığı açıklamada, ceza infaz kurumlarında uluslararası insan hakları standartlarına uygun sağlık hizmeti sunulduğunu ve tutukluların haklarına saygı gösterildiğini belirtmişti.

2023'TEN BU YANA TUTUKLU

Nahda Hareketi, perşembe günü yaptığı yazılı açıklamada, Gannuşi'nin yaklaşık bir hafta önce cezaevinde bayılması ve ağır bir bitkinlik yaşamasının ardından sağlık durumunda ciddi bir kötüleşme görüldüğünü öne sürerek endişelerini kamuoyuyla paylaşmıştı.

85 yaşındaki Raşid Gannuşi, Nisan 2023'ten bu yana cezaevinde tutuluyor ve çeşitli davalarda verilen hapis cezalarıyla birlikte toplamda 20 yılı aşan mahkumiyet kararları bulunuyor.

Tunus makamları, Gannuşi ve diğer sanıkların devlet güvenliğine ilişkin suçlamalar kapsamında yargılandığını belirtirken, davalara siyasi müdahale yapıldığı yönündeki iddiaları kesin bir dille reddediyor. Buna karşılık muhalefet temsilcileri ve eleştirmenler, açılan tüm bu davaların Cumhurbaşkanı Kays Said'in siyasi rakiplerini tasfiye etmeyi amaçlayan daha geniş çaplı bir baskı kampanyasının parçası olduğunu savunuyor.

NEYLE SUÇLANIYOR?

Gannuşi, Nisan 2023'te gözaltına alınmasının ardından "devlet güvenliğine karşı komplo kurmak" suçlamasıyla tutuklanmıştı. Hakkında ayrıca "terörü övmek", "halkı iç savaşa teşvik etmek", "kara para aklama", "yolsuzluk", "Tunuslu gençlerin çatışma bölgelerine gönderilmesine yardım etmek" ve "güvenlik güçlerine hakaret" gibi çeşitli suçlamalarla açılmış çok sayıda dava bulunuyor.

Farklı dosyalar kapsamında hapis cezalarına çarptırılan Gannuşi, yöneltilen tüm suçlamaların siyasi saiklerle hazırlandığını savunurken, Tunus makamları ise yargı süreçlerinin tamamen devlet güvenliği ve ceza hukuku çerçevesinde yürütüldüğünü, sürece siyasi bir müdahalenin söz konusu olmadığını öne sürüyor.

NEDEN "TUNUS'UN AKP'Sİ" DENİYOR?

Tunus merkezli En-Nahda Hareketi'nin kökleri siyasal İslamcı düşünceye dayanıyor. Arapçada "yeniden doğuş" veya "uyanış" anlamına gelen bu isim, hareketin fikrî yönünü de yansıtıyor. 1981 yılında "İslamî Yöneliş Hareketi" adıyla kurulan, 1989 yılında ise adını En-Nahda olarak değiştiren hareketin kurucusu Raşid Gannuşi olarak biliniyor.