Ukrayna'nın AB üyeliği, Sırbistan nedeniyle zorlaşıyor

Son haftalarda, Ukrayna Avrupa Birliği (AB) üyeliği yönünde yavaş ilerleme kaydetti ve altı müzakere kümesinden ikisini açtı. Ancak şimdi karşısında yeni bir zorluk var: Sırbistan. Ukrayna'nın daha fazla küme açma çabası, Moldova ile birlikte, Nisan ayında Viktor Orbán'ın ağır seçim yenilgisinden sonra mümkün oldu. Macaristan'ın yeni başbakanı Péter Magyar, Transkarpatya'daki Macar azınlığın durumu ile ilgili ikili meseleleri çözmek için çalışmalar başlattı. Ancak, hukukun üstünlüğü ve dış politika konularında kümelerin açılmasına onay verdi. Bu arada, Budapeşte, Orbán'ın yıllarca süren anti-Ukrayna propagandası sonrasında bu meseleleri daha kolay sindirmek için altı kümenin birden açılması yönündeki baskılara direnerek adım adım bir yaklaşımı tercih etti. Ancak, Ukrayna'nın üyelik süreci, AB üyesi ülkelerin Batı Balkanları genişletme çabaları nedeniyle daha fazla baskı altında. Özellikle Sırbistan'ın blokta kabulü için baskı artıyor. Bir AB diplomatı, "Tüm aday ülkelerin eşit şekilde muamele görmesi gerektiği söylemi ile bir coğrafi alanın ilerlemesini diğerine bağlamanın ince bir çizgi olduğunu" belirtti. Bu ayın başlarında, Avrupa Komisyonu yine Sırbistan ile birlikte Küme 3'ün açılmasını önerdi. Ancak, bu öneriye yine sekiz üye ülke karşı çıktı. Karşıt görüşe sahip olanlar, Sırbistan'ın hukukun üstünlüğü konusundaki geçmişinin AB standartlarının altında kaldığını ve ülkenin Rusya'ya karşı uygulanan yaptırımlara pek uyum sağlamadığını, Moskova ile belirsiz bir ilişki sürdürdüğünü savunuyor. Buna karşın, Fransa, İspanya ve Batı Balkanlar'ın dostları olarak bilinen ülkelerin baskısı altında, Komisyon Sırbistan'ın bir dizi reformda önemli ilerleme kaydettiğini ve bu nedenle üyelik başvurusunun ilerlemesini haklı çıkardığını öne sürüyor. Batı Balkanlar'ın dostları arasında İtalya, Yunanistan, Slovakya, Avusturya, Çek Cumhuriyeti, Hırvatistan ve Slovenya yer alıyor. Montengro ve Arnavutluk'un AB'ye katılmasının beklendiği diğer Batı Balkan ülkelerindeki üyelik ilerlemesi, Sırbistan hükümetine kendi nüfusuna neden kendi üyelik başvurusunun duraksadığını açıklamaları için baskı yapıyor. Aynı zamanda, Sırbistan bölgedeki en etkili ülke olarak kabul ediliyor ve en kalabalık ve büyük ekonomiye sahip. Batı Balkanlar'ın dostları arasında, Hırvatistan hariç, çoğu ülke, jeopolitik kaygıların Sırbistan ile Ukrayna arasında çifte standart yarattığını savunuyor. Bir başka diplomat, "Batı Balkanlar'ın dostlarının, Ukrayna ve Moldova'nın üyelik sürecini Sırbistan'ın Küme 3'ün açılması ile ilişkilendirebileceğinden endişe var" dedi. "Bir cephede ilerlemek, diğer cephede de ilerlemek için baskı oluşturuyor." Üye ülkeler genel olarak, genişlemenin siyaset dışı kalıp teknik çalışmaların ilerlemesi durumunda en iyi şekilde işlediği konusunda hemfikir. Dosyalar arasında daha fazla bağlantı kurulduğunda, durumun daha karmaşık hale geldiğinin farkındalar. Geçmişte, Orbán hükümetinin Sırbistan ile Ukrayna arasında bir bağlantı kurduğu görülmüştü, ancak Ukrayna'nın üyelik meselesi ideolojik olarak çok yüksekti ve herhangi bir değiş tokuş gerçekleşemedi. Şimdi Budapeşte'nin pozisyonunu değiştirmesiyle, bu bağlantı tekrar gündeme gelebilir. "Komisyon, coğrafi dengenin korunması gerektiğini söylüyor, ancak Sırbistan bize [iç reformlarında] yardımcı olmuyor," diyen bir başka diplomat, sonbaharda Küme 3'ün açılması için hala umut olduğunu ekledi. Şu ana kadar, bu bağlantı gerçekleşmedi. Ancak, yılsonuna kadar Ukrayna ve Moldova için tüm müzakere kümelerinin açılması yönündeki baskı arttıkça, eşit muamele ve coğrafi denge çağrıları daha da yüksek sesle yapılması bekleniyor.