Yargıtay'dan tır şoförleri için emsal fazla mesai kararı

Yargıtay, tır şoförlerinin mesai ücretleriyle ilgili emsal niteliğinde yeni bir karara imza attı. Mahkeme, yolculuk sırasında şoförlere refakat etmeyen üçüncü kişilerin tanıklığını kabul etmedi. Karara göre tek başına sefer yapan tır şoförü fazla mesai ücreti alamayacak. Bursa'da ücret alacaklarının ödenmediğini belirten tır şoförü M.A.D., çalıştığı şirketten istifa etti. Şoför, kıdem tazminatı ve diğer alacakları için İş Mahkemesi'nde dava açtı.

M.A.D., yurt içi ve yurt dışında tır şoförü olarak görev yaptığını belirtti. Ücretinin asgari ücret ile sefer başına prim şeklinde ödendiğini ifade etti. Günlük en az 12-13 saat direksiyon salladığını öne sürdü.

Hafta tatilleri ile bayramların büyük çoğunluğunda çalışmaya devam ettiğini savundu. Sigorta primlerinin gerçek ücret üzerinden yatırılmadığını dile getirdi. Bu sebeplerle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini ileri sürdü. Kıdem tazminatı, yıllık izin, fazla çalışma ve tatil ücreti alacaklarının ödenmesini talep etti.

İş Mahkemesi, iş sözleşmesinin feshinin haklı nedene dayandığına hükmetti. Davanın kısmen kabul edilmesini kararlaştırdı. Taraflar kararı istinaf mahkemesine taşıdı. Bölge Adliye Mahkemesi, fazla mesaiye yönelik kararın sadece tanık beyanlarına dayanılarak verilmesinin hatalı olduğuna dikkat çekti. Mahkeme, ilk derece mahkemesinin kararını ortadan kaldırdı. Şoför M.A.D. bu kez kararı temyiz etti ve dosya Yargıtay'a gitti.

Yargıtay'ın kararında karayolları trafik kurallarının emredici nitelikte düzenlemeler olduğu hatırlatıldı. Bu kuralların herkes tarafından uyulması zorunlu azami sınırları belirlediği işaret edildi. Mahkeme, yolculuk boyunca şoföre refakat etmeyen üçüncü kişilerin günlük çalışma düzeni hakkında görgüye dayalı tanıklık yapamayacağına hükmetti. Bu kurala göre tek başına yola çıkan tır şoförü fazla mesai ücreti alamayacak.

Yüksek mahkeme kararın gerekçesini detaylı şekilde paylaştı. “Uzak mesafeler arasında yaklaşık yirmi gün veya bir ay araç kullanan bir şoförün gidiş ve dönüş tarihi belirli olmakla birlikte, bu süre içindeki zaman dilimini ne şekilde kullanacağı oldukça kişisel bir tercihtir” denildi. Mahkeme kararında şu ifadelere yer verildi:

“Böyle bir şoförle birlikte yolculuk yapmayan tanığın anlatımı da görgüye dayalı olmayıp sadece bir tahmine dayalıdır. Bu itibarla, tır şoförünün günlük çalışma düzeninin hiç değişmediği, örneğin şoförün sabah işyerinden ayrılıp akşam yahut gece dönüş yaptığı çalışma biçimleri hariç olmak üzere, gerek yurt içinde gerekse yurt dışında ‘uzun yol tır şoförlüğü’ yapan işçilerin çalışma düzeninin ispatında sadece görgüye dayalı tanık anlatımına itibar edilebileceği kabul edilmelidir.”

Mahkeme, davacının kimi zaman yurt içinde ve dışında uzun yol yaptığını belirtti. Kimi zaman ise liman ile otomotiv firması arasında yükleme ve boşaltma işlerinde kısa mesafelerde çalıştığına vurgu yaptı. Kararda takograf kayıtlarının değiştirilerek çalışmaya zorlandığı iddialarına da yer verildi. Söz konusu kayıtların alacakların hesaplanmasında dikkate alınmasının mümkün görülmediği açıklandı.

Yargıtay kararında şu ifadeler yer aldı:

“Dolayısıyla davacı tarafça usulüne uygun şekilde ispatlanmayan fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının reddi gerekirken kabulü hatalı olmuştur. Belirtmek gerekir ki, davacının aylık ücretinin tespiti yapılan işin niteliği, yerinde inceleme rapor içerikleri ve tüm dosya kapsamı dikkate alındığında yerinde olup davacı tarafça işverence sigorta primlerinin eksik ücret üzerinden bildirilmesi ve ödenmesi sebebiyle iş sözleşmesinin feshi haklı nedene dayandığından kıdem tazminatının kabulünde herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Adliye Mahkemesi’nin fazla mesai kararı yasaya aykırı olduğundan hükmün bozulmasına oy birliği ile karar verildi.”