Yeni eğitim yılı öncesi velilere kritik uyarı: Çocukların biyolojik saatleri nasıl ayarlanmalı?

2026-2027 eğitim öğretim yılı 14 Eylül Pazartesi günü başlayacak. Okul hazırlıkları sürerken, çocukların biyolojik saatlerini de düzenlenmesi gerekiyor. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı Uzm. Dr. Canan İnce Börekçi, yaz tatilinde oluşan geç saatlerde yatma ve kalkma alışkanlıklarının okul döneminde yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini belirtti. **Yatış ve kalkış saatleri erkene çekilmeli** Börekçi, çocukların yatış ve kalkış saatlerinin okul açılmadan bir hafta önce kademeli olarak erkene alınması gerektiğini ifade etti.

“Okulların açılışı yaklaşırken çocukların okul ihtiyaçlarının yanı sıra biyolojik saatlerini de ayarlamamız önemli. Yaz döneminde pek çok çocukta yatış ve uyanış saatleri ileriye kayıyor. Okul döneminde akşam erken uyumalarını ve sabah erken kalkmalarını bekliyoruz.

Ancak beynin uyku düzeni bir günde değişmez. Ailelere önerim, uykuyla ilişkili düzeni okulun başladığı gün değil, okuldan 1-2 hafta önce düzenlemeye başlamalarıdır. Her gün yatış ve kalkış saatlerini 15-30 dakika erkene almak, biyolojik saatin yeniden düzenlenmesine yardımcı olabilir.

Özellikle sabah kalkış saatlerinin ayarlanması önemlidir. Akşam, 'hadi uyku vakti' dediğimizde çocukların hemen uykuya geçmeleri zor olabiliyor. Sabah aynı saatte uyanmak ve gün ışığı almak, beynin gece uykusunu düzenlemesine katkı sağlar.

6-12 yaş arasındaki çocukların 9-12 saat, ergenlerin ise 8-10 saat uykuya ihtiyaç duyduğunu biliyoruz. Bu nedenle, 'Saat kaçta yatmalı?' sorusu yerine, 'Sabah saat kaçta uyanmalı?' sorusu daha önemlidir.” **Ekran süresi kademeli olarak azaltılmalı** Börekçi, ekran süresinin azaltılmasına da dikkat çekti.

“Uykunun düzenlenmesinde çocuğun ekran süresinin kontrol edilmesi kritik. Okula geçiş döneminde ekran süresinin kademeli olarak azaltılması ve çocuğun gün içerisinde gerçek yaşam aktiviteleriyle zaman geçirmesi önemlidir. Çocuğun hareket etmesi, arkadaşlarıyla yüz yüze vakit geçirmesi, kitap okuması ve ailesiyle etkinlikler yapması sağlanmalıdır.

İyi bir uyku düzeni, çocukların sabah nasıl uyandıklarıyla sınırlı değil; gün içerisinde öğrenme, dikkat sürdürme ve hissetme şekilleri üzerinde de etkili bir faktördür. Tatilden uyku düzenine geçişte, çocukları akşam uykuya zorlamak yerine sabah kalkış saatlerini düzenlemek daha uygulanabilir bir yöntemdir.”