Yeni nesil örtülerle buzullar korunuyor

2025'te başlatılan uygulama kapsamında 20 bin metrekareden fazla yeni nesil örtü üretildi ve bunlar, beş farklı dağ işletmesine gönderildi. İlk saha sonuçları, bu örtülerin yıllardır kullanılan plastik esaslı malzemelere alternatif olabileceğini ortaya koydu. Buzulların korunmasına yönelik uygulamalar, İsviçre'deki kayak bölgelerinde yaklaşık 20 yıldır hayata geçiriliyor.

Beyaz örtüler, genellikle mayıs ayında seriliyor ve yaz boyunca yüzeyde kalıyor. Ağustos sonu ile eylül başında ise bu örtüler kaldırılıyor. Beyaz yüzey, güneş ışınlarının önemli bir kısmını geri yansıtarak kar ve buzun sıcak hava ile doğrudan temasını azaltıyor.

Yapılan ölçümlerde, bu yöntemin örtünün altında kalan kar ve buzun erimesini yerel olarak yüzde 60'a kadar azalttığı belirlendi. Ancak şimdiye kadar kullanılan örtülerin çoğu polipropilen adı verilen plastikten üretilmişti. Yüksek dağlarda aylarca güneş ışığına, yağmura, rüzgâra ve kayalara maruz kalan bu malzemelerden kopan küçük plastik liflerin çevreye yayılması, sorunun başlıca sebeplerinden biri oldu.

Bu nedenle, mikroplastik oluşturmayan alternatif malzemeler üzerinde çalışmalar başladı. Yeni geliştirilen örtüler, PLA olarak bilinen bir malzemeden üretiliyor. Bu biyoplastik, laboratuvar ortamında yenilenebilir hammaddeler kullanılarak üretiliyor.

Temel bileşenleri arasında mısır nişastası ve laktik asit bulunuyor ve malzemenin biyolojik olarak parçalanabilir ve kompostlanabilir yapıda olduğu ifade ediliyor. 2025 ilkbaharında üretilen 20 bin metrekareden fazla PLA örtü, İsviçre'deki beş farklı noktada kullanılmaya başlandı.

Corvatsch'ta yapılan karşılaştırmalarda, bu yeni örtünün altında kalan kar tabakasının, geleneksel plastik örtü altındaki kar seviyesinden 15 ila 20 santimetre daha kalın kaldığı ölçüldü. Diğer denemelerde de yeni malzemenin geleneksel örtülerle benzer koruma sağladığı tespit edildi.

Yeni örtünün dezavantajı ise daha ağır olmasıdır. Bu nedenle, parçaların birbirine dikilmesi ve sezon sonunda toplanması daha fazla iş gücü gerektiriyor. Ancak bu yöntem, tüm buzulları kurtarabilecek bir çözüm olarak görülmüyor. İsviçre'de örtüler yalnızca çok küçük alanlarda uygulanabiliyor ve geniş buzul alanlarının tamamının kaplanması oldukça maliyetli.

Amaç, özellikle kayak tesisleri ve altyapının bulunduğu kritik noktalarda erimeyi yavaşlatırken, yıllardır kullanılan plastik örtülerin yarattığı mikroplastik sorununu da azaltmaktır.