12. Yargı paketi yürürlükte: Davalarda en fazla 3 ay kuralı

Yargı reformu süreci kapsamında hazırlanan 12. Yargı Paketi, 7589 sayılı 'Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun', Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Söz konusu kanun, TBMM Genel Kurulu'nda 16 Temmuz tarihinde kabul edilmişti.

Kanun; İcra ve İflas Kanunu, Noterlik Kanunu, Danıştay Kanunu, idari yargı mevzuatı, Ceza Muhakemesi Kanunu, Türk Ceza Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve ilgili diğer mevzuatta değişiklikler öngörüyor.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, konuya ilişkin sosyal medya hesabından bir açıklama yaptı. Bakan Gürlek, paketin yargı hizmetlerinin daha hızlı, etkin ve verimli işlemesini sağlayacak düzenlemeler içerdiğini belirtti. Gürlek, X hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde Türkiye Yüzyılı’nı adaletin yüzyılı kılma hedefiyle hukukun üstünlüğünü esas alan, güven veren, erişilebilir ve öngörülebilir bir adalet sistemi için reform çalışmalarını kararlılıkla sürdürdüklerini ifade etti. Yargının işleyişini hızlandıran, vatandaşların adalete erişimini kolaylaştıran ve hukuk sistemini güçlendiren düzenlemeleri hayata geçirmeye devam edeceklerini vurgulayan Gürlek, kanunun hazırlanmasına ve yasalaşmasına katkı sunan AK Parti Grubuna, Cumhur İttifakı ortağı MHP milletvekillerine ve emeği geçen herkese teşekkür ederek paketin ülkeye, millete ve adalet teşkilatına hayırlı olmasını diledi.

Düzenleme, yürürlük ve geçici madde dahil toplam 28 maddeden oluşurken, 13 ayrı kanunda değişiklik içeriyor. Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Düzenlemeler kapsamında, yazılı yargılama usulüne tabi davalarda kural olarak iki duruşma arasının istisnai haller haricinde en fazla 3 ay olabileceği hükme bağlanıyor. Ortaklığın satış suretiyle giderilmesinde ve açık artırmalarda ortaya çıkan sorunların çözümüne yönelik önemli adımlar atılıyor. Bu kapsamda, tüm maliklere miras yoluyla intikal eden ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlar yönünden, ortaklığın satış suretiyle giderilmesine ilişkin açık artırmalarda satışa konu malın kıymetinin yüzde yüzü üzerinden yapılacak ilk artırmaya yalnızca malik olan mirasçıların katılması esası kabul ediliyor. Ortaklığın satış suretiyle giderilmesinde pay sahiplerine de teminat yatırma zorunluluğu getiriliyor.

İhale alıcısının en yüksek teklifi verip süresi içinde ihale bedelini yatırmaması halinde alınan teminat iade edilmeyip öncelikle satış masraflarından mahsup edilecek ve kalan kısım hak sahiplerine dağıtılacak. İhale alıcısının süresi içinde bedeli yatırmayarak ihalenin iptaline neden olması durumunda teklif ettiği bedelin yüzde beşi oranında idari para cezası verileceği düzenleniyor. Belirsiz alacak davası kaldırılırken, kısmi davada zamanaşımının alacağın tamamı bakımından dava tarihinden itibaren kesildiği kabul ediliyor. Vesayet altındaki kişilere ait taşınır ve taşınmaz malların satışının UYAP e-satış portalı üzerinden yapılması sağlanıyor. Hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvuran hakim ve Cumhuriyet savcılarına uyarma cezası verilebilmesi kararlaştırılıyor. İdare mahkemelerinde tek hakim tarafından karara bağlanacak dava türleri artırılıyor. Sadece hesabını kullandırmak, yani iban kiralamak suretiyle dolandırıcılık suçuna iştirak eden faillere, haksızlık içeriği dikkate alınarak cezada yarı oranında indirim yapılması öngörülüyor.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarına yönelik düzenlemeler çerçevesinde, kanuni faiz oranının yüzde 24 yerine Merkez Bankasının belirlemiş olduğu reeskont oranının yüzde 80'i üzerinden belirlenmesine karar veriliyor (2026 yılı için reeskont oranı yüzde 38,75; oranının yüzde 80'i yüzde 31 olarak uygulanacak). Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ile ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları zararların hesap yöntemi, hesaplanacak miktara işleyecek faizin başlama ve uygulama zaman aralığı yeniden belirleniyor. Ayrıca ifa amacıyla yapılan peşin ödemeler, toplam alacaktan oransal olarak mahsup edilecek.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararının, işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasanın 17. maddesi kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlar bakımından verilemeyeceği hüküm altına alınıyor. Adli yargıda istinaf başvurusunun kısmen veya tamamen kabul edilerek yeniden esas hakkında verilen kararların, miktar veya değeri itibarıyla ilk derece mahkemesi parasal sınırının üzerinde olması halinde, bu kararlara karşı temyiz yoluna başvurulabilmesi sağlanıyor.