ABD'de bisiklet yolları fonunun kesilmesi güvenliği tehlikeye atıyor

ABD'de Donald Trump yönetiminin bisiklet yolları projelerini engelleme ve bu projelere sağlanan fonları durdurma planları, ulaşım güvenliğini artırma çalışmalarına zarar verecek. Motorlu taşıt kullanmayan ulaşım savunucuları, bu hamlenin yolları daha güvensiz kılacağını belirtiyor.

Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, bu ay sosyal medyada yaptığı açıklamada, 'Biden dönemi DEI projeleri' için ayrılan 1,73 milyar doları 'Amerika'nın gerçek omurgası olan yollara, köprülere ve limanlara' aktardığını duyurdu. Duffy, Ulaştırma Bakanlığı'nın hangi bisiklet yollarının çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık (DEI) ilkelerini desteklediğine nasıl karar vereceğini açıklamadı. Yönetim ayrıca yakın zamanda bisiklet yollarını ve hız kameralarını Federal Otoyol İdaresi'nin kanıtlanmış güvenlik önlemleri listesinden çıkardı.

Bu adımlar, kısmen yönetimin devam eden kültürel çatışmasının bir parçası olarak değerlendirilirken, Amerikalıların son yıllarda daha fazla bisiklet kullanmaya başlamasına rağmen federal karayolu projelerinin otomobil odaklı kalmasını sağlayacak. Amerikan Bisikletçiler Ligi İcra Direktör Yardımcısı Caron Whitaker, yönetimin bu kararının planlama yapmış ve güvenlik sorunlarını belirlemiş şehirler, kasabalar ve topluluklar için büyük bir belirsizlik yarattığını ifade etti. Whitaker, bu durumun güvenlik iyileştirmelerini yavaşlattığını ve yaşam kalitesine katkılarını azalttığını vurguladı.

Joe Biden döneminde Ulaştırma Bakanlığı, yolları, köprüleri, toplu taşımayı, demiryollarını, limanları ve intermodal taşımacılığı modernize eden projelere 'Raise' programı aracılığıyla milyarlarca dolar hibe desteği sağlamıştı. Örneğin bakanlık, New Mexico eyaletinin Albuquerque şehrine, bisikletçiler ile otomobiller arasında fiziksel ayrım sağlayacak ve mevcut altyapıya bağlanarak dezavantajlı bir topluluğun erişilebilirliğini artıracak bir patika için 11,4 milyon dolar hibe vermişti.

Alabama eyaletinin Fairfield kenti ise ayrılmış bisiklet ve yaya tesisleri oluşturmak, kavşak ve geçiş düzenlemeleri yapmak suretiyle yol güvenliğini artırmayı amaçlayan 3.8 millik bir proje için 11,7 milyon dolar alacaktı. Trump yönetimi geçen yıl her iki hibeyi de iptal etmiş ve bu tür projeleri motorlu araçlara karşı düşmanca olarak nitelendirmişti.

Duffy, 7 Temmuz'da 1,73 milyar dolarlık fon kaydırmasını duyurdu. Eski başkan yardımcısı Pete Buttigieg'e atıfta bulunan Duffy, Biden ve Buttigieg'in kendi paralarını DEI bisiklet yolları ve iklim değişikliği için kullandığını, bunun sona erdiğini belirtti. Paylaşımda hangi bisiklet yollarının DEI'yi teşvik ettiğinin nasıl belirleneceğine dair bir süreç açıklanmazken, Trump yönetiminin adını 'Build' olarak değiştirdiği Raise programından hiçbir hibenin bisiklet yollarını finanse etmeyeceğini belirten sağ eğilimli Daily Wire sitesindeki bir habere bağlantı verildi.

Daily Wire haberinde, DEI bağlantısını açıklamak için Buttigieg'in 2021 yılındaki hibe duyurusuna atıf yapıldı. Ulaştırma Bakanlığı, bu ay hangi hibeleri iptal ettiği ve bir bisiklet yolunu 'DEI' yapan özelliklerin neler olduğu yönündeki soruları yanıtsız bıraktı.

Amerikalıların çoğunluğu bisiklet yollarını beğenmesine rağmen Duffy bu yolların inşasını engelliyor. 2025 yılında yapılan bir YouGov anketi, ABD'li yetişkinlerin yüzde 75'inin yaşadıkları yerde bisiklet yolları olmasını desteklediğini ortaya koydu. Katılımcıların yüzde 33'ü daha fazla bisiklet yolu isterken, yüzde 37'si mevcut sayının yeterli olduğunu belirtti.

Bisiklet yolu inşa etme çabaları, daha fazla Amerikalının bisiklet paylaşım programlarını kullanması ve elektrikli bisikletlere binmesiyle birlikte artış gösteriyor. ABD Ulaştırma Bakanlığı verilerine göre, New York'un Citi Bikes sistemiyle Ağustos 2025'te yapılan sürüş sayısı bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 11 artarak 5 milyonu aştı.

Araştırmalar da bisiklet yollarının yalnızca bisikletçiler için değil, yayalar ve sürücüler için de yolları daha güvenli hale getirdiğini gösteriyor. Journal of Urban Mobility dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre, trafik konileri ve plastik ayıraçlarla işaretlenmiş bisiklet yolları ortalama azami hızları yüzde 28 oranında düşürdü. Environmental Health dergisinde 2009 yılında yayınlanan bir başka çalışma ise bisiklet yollarının çarpışma sıklığını yüzde 53 oranında azalttığını ortaya koydu.

Minnesota Bisiklet İttifakı İletişim Müdürü Erik Noonan, federal yönetimin yolları daha güvensiz hale getirmek için çok fazla siyasi sermaye harcadığını ve bunu mali disiplin olarak adlandırdığını belirtti. Noonan, bu durumun matematiksel olarak mantıklı olmadığını, bisiklet yollarının en iyi yatırım getirisine sahip altyapılardan biri olduğunu ifade etti.

Bununla birlikte, herkes mahallesinde yeni bir bisiklet yolu istemiyor. New York Şehri Ulaşım Departmanı, Nisan ayında Manhattan'daki 72. Cadde boyunca caddedeki herkes için bisiklet kullanımını ve güvenliği artıracak iki yönlü bir bisiklet yolu inşası önermişti. Upper West Side'daki Tip Top Shoes'un dördüncü kuşak sahibi olan Lester Wasserman, bisiklet yollarının şirketlerin mağazaya paket teslim etmesini zorlaştıracağını ve müşterilerin caddeden geçerken hem bisiklet yollarına hem de her iki yöne dikkat etmek zorunda kalacağı için geçişleri güçleştireceğini düşünüyor.

Wasserman, yeşil bir girişim amacıyla dört şeritli geniş bir caddenin yarıya indirildiğini belirterek bunun acil durum araçlarına nasıl yardımcı olacağını sorguladı. Noonan ise bisiklet yollarına karşı çıkılmasının güvenliğin nereden kaynaklandığına dair yanlış anlamalardan kaynaklandığını savunuyor.

Trump yönetiminin bisiklet yollarını federal kanıtlanmış güvenlik önlemleri listesinden çıkarmasının işleri daha da kötüleştireceğini düşünen Noonan, bu durumun şehirlerdeki halk oturumlarında bisiklet savunucuları için dezavantaj yaratacağını belirtti.

11,4 milyon dolarlık hibe alan Albuquerque şehri, ödülün iptal edilmesi nedeniyle Duffy'ye ve Ulaştırma Bakanlığı'na karşı dava açtı. Albuquerque Journal'ın haberine göre, 2025 yılında New Mexico eyaletinde 14 bisikletçi hayatını kaybetti; bu sayı önceki yılın iki katı ve son yirmi yılın en yüksek seviyesi olarak kayıtlara geçti.

Şehrin metropoliten yeniden geliştirme ajansı direktörü Terry Brunner, insanları sokaklardan çıkarıp bisiklet yollarına ya da patikalara yönlendirmenin hayat kurtarmaya yardımcı olacağını, bu patikaların aynı zamanda bölge için ekonomik bir kaynak oluşturduğunu söyledi.