Avrupa merkez bankası'ndan iklim krizi ve finansal istikrar uyarısı

Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) üst düzey bir yetkilisi, iklim acil durumu ve doğanın çöküşünün küresel ekonomiye yönelik giderek artan bir risk teşkil ettiğini dile getirdi.

ECB Yürütme Kurulu Üyesi Frank Elderson, son çare olarak kredi veren Euro Bölgesi kurumunun, insan faaliyetlerini destekleyen doğa kaynaklı süreçler veya varlıklar olan "ekosistem hizmetleri"nin yıkımıyla bağlantılı finansal risklerin izlenmesini artırdığını ifade etti.

Elderson, "Bu hizmetler istikrarlı değil, aksine hızla düşüşte. İklim ve doğa krizlerinden bu yüzden bahsediyoruz" diyerek, bankaların bu bağımlılığı ve maruz kaldıkları durumları bilerek konunun önemine vardıklarını kaydetti.

Fransa ve İspanya genelinde, rekor kıran sıcaklıklar eşliğinde orman yangınları çıkmış; bu felaket doğrudan can kaybının yanı sıra araziler, işletmeler ve evler üzerinde ağır bir ekonomik maliyet bırakacak.

Avrupa genelindeki mevcut yıkımdan önce Guardian'a verdiği mülakatta Elderson, küresel ısınmayla bağlantılı doğal afetlerin artan sıklığının finansal istikrara tehdit oluşturduğunun açık olduğunu vurguladı.

Doğaya olan bağımlılığın haritalandırılmasının tek bir aşırı hava olayının etkisini ölçmekten daha karmaşık olması nedeniyle, ekosistem hizmetlerinin çöküşünden kaynaklanan riski değerlendirmek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Ekosistem hizmetleri, doğal bir yapıdan veya süreçten elde edilebilecek herhangi bir fayda olarak tanımlanıyor; örneğin su, hammadde olarak, hidroelektrik yoluyla bir enerji kaynağı olarak veya ulaşım amacıyla kullanılabiliyor. Aynı zamanda gıda üretimi için kritik olan deniz yaşamına ev sahipliği yapıyor ve dinlence hizmetleri için temel oluşturuyor.

Elderson, doğayla ilgili risklerin kredi riski, büyüme, enflasyon ve uzun vadede potansiyel finansal istikrarsızlık üzerindeki etkileri aracılığıyla maddi ekonomik ve finansal riskler doğurabileceğini dile getirdi.

Daha önce yaptığı mülakatlarda doğayı yok etmenin ekonomilerin dayandığı temeli yok etmek anlamına geldiğini söylediğini hatırlatan yetkili, bunun insanları ilgilendirdiğini, bunun çevreci bir yaklaşımdan ziyade temel bir ekonomi, finansal istikrar ve fiyat istikrarı meselesi olduğunu vurguladı.

Avrupa'nın en büyük bankalarından sorumlu denetleyici kurum olan ECB, ekosistem hizmetlerine verilen artan zararın finansal sistemi nasıl riske atabileceğini değerlendirmek üzere bir çalışma programı başlattı.

Merkez bankası, yılın ilerleyen dönemlerinde "ekosistem bozulma yolları"nın Euro Bölgesi bankaları için kredi kaybı dinamiklerine nasıl dönüşebileceğini araştıran bir analiz yayınlamayı planlıyor.

Hollandalı bir hukukçu ve merkez bankacısı olan Elderson, 2017 yılında İngiltere Merkez Bankası ve Fransa Bankası'nın o dönemki başkanları olan Mark Carney ve François Villeroy de Galhau ile birlikte Finansal Sistemin Yeşillendirilmesi Ağı'nın (NGFS) kurulmasında rol oynadı. İklim risk yönetimi geliştirmeyi amaçlayan 114 küresel merkez bankası ve finansal denetçiden oluşan grubun kurucu başkanlığını yürüttü.

Finansal hizmetlerdeki yeşil ajanda, bazı işletmelerin fosil yakıt ekonomisinde kalma mücadelesi verdiği Donald Trump'ın ABD başkanlığı döneminde tepkilerle karşılaştı.

Trump geçen yıl ABD'yi NGFS'den çekerek dünyanın en güçlü ekonomisinin katılımı olmadan Avrupa'yı iklimle ilgili risklerde liderliği üstlenmek zorunda bıraktı.

Elderson, bankacılık sektörünün iklim ve doğayla ilgili risklerin ele alınması gerektiği konusunda kararlı olmaya devam ettiğini söyledi.

Avrupa'da bunun ilgili olmadığını dürüstçe söyleyecek bir banka bulmanın çok zor olduğunu düşündüğünü belirten Elderson, o dönemin geride kaldığına inandığını sözlerine ekledi.