Avustralya'da polisin yerine sağlık ekipleri yönlendirilecek

Avustralya'nın Yeni Güney Galler (NSW) eyaletinde, polisin müdahalesi sonucu yaşanan ölümlerin ardından uzun süredir talep edilen reform hayata geçiriliyor. Bu kapsamda, bazı ruh sağlığı acil durumlarında polisin yerine uzman hemşireler gönderilecek.

Eyaletin Ruh Sağlığı Bakanı Rose Jackson ve Polis Bakanı Yasmin Catley, Perşembe günü yaptıkları açıklamada, 000 acil arama hattının yönlendirilme biçiminde eyalet genelinde bir değişiklik yapılacağını duyurdu. Yeni uygulama sayesinde, ruh sağlığı uzmanlarından oluşan bir ekip, daha iyi destek sağlamak amacıyla 7 gün 24 saat boyunca bu çağrıları değerlendirecek.

On yıl için ayrılan 270 milyon dolarlık bütçeyle finanse edilen bu değişiklik, Yeni Güney Galler Ambulans (NSW Ambulance) ekiplerine gerçek zamanlı klinik tavsiye sunacak ve daha güvenli kararlar almalarına yardımcı olacak bir merkez de kuracak.

Bu sistem, olaylara sağlık odaklı bir müdahale sağlayacak ve bünyesinde bir sağlık personeli ile uzman ruh sağlığı hemşiresi bulunduran sekiz yeni ruh sağlığı ekibiyle desteklenecek. Ancak bu girişim yalnızca günde 12 saat hizmet verecek ve eyalet genelinde tam anlamıyla uygulanmayacak.

Söz konusu 12 saatlik dilimin dışında ise polisler ya da 7 gün 24 saat ile eyalet genelinde faaliyet göstermediği gerekçesiyle hak savunucuları tarafından eleştirilen Polis Ambulans ve Klinik Erken Müdahale (Pacer) modeli gibi mevcut müdahale yöntemleri devreye girmeye devam edecek.

İngiltere'nin 'doğru kişi, doğru bakım' modelinden esinlenilerek hazırlanan reformun 'sadece bir başlangıç' olduğunu belirten Ruh Sağlığı Bakanı Rose Jackson, uygulamanın potansiyel olarak eyalet geneline yaygınlaştırılabileceğini ifade etti. Bakan Jackson, ilk adım olarak 270 milyon dolar taahhüt ettiklerini belirterek, ruh sağlığı krizlerinin 12 saatlik düzenli zaman dilimleriyle sınırlı kalmadığını ve haftanın herhangi bir günü, günün her saatinde ortaya çıkabileceğini vurguladı.

Polis ve hükümet, ruh sağlığı sorunu yaşayan kişilerin kolluk kuvvetlerinin müdahalesi sırasında hayatını kaybetmesi sonrasında reform yapılması yönünde yoğun baskı altındaydı. Bu olaylar arasında, Temmuz 2023'te kamu konutlarındaki evinde kendine zarar verdiği bildirilen ve şizofreni hastası olan 42 yaşındaki Jesse Deacon'ın polis tarafından vurularak öldürülmesi de yer alıyordu.

Olayın ardından eyalette değişim için en sesli savunuculardan biri haline gelen Deacon'ın 82 yaşındaki annesi Judy Deacon, 000 acil çağrılarının ruh sağlığı uzmanları tarafından değerlendirilmesini talep etmişti. Kararı memnuniyetle karşılayan anne Deacon, bu adımın oğlunun hayatını kurtarmış olabileceğini belirterek, kendisinin ve diğer kurban ailelerinin bu durumun gerçekten bir fark yaratıp yaratmayacağını yakından takip edeceğini kaydetti.

Buna karşın, bir kişinin bıçakla silahlanması gibi güvenlik riskinin bulunduğu durumlarda polisin öncelikli müdahale ekipleri olmaya devam edeceği belirtildi.

Redfern Hukuk Merkezi polis hesap verebilirliği uygulamaları kıdemli avukatı Grace Cameron-Lee de kararı olumlu bulduğunu, ancak Yeni Güney Galler polisi tarafından yürütülen eğitimlerin ve gerilimi azaltma tekniklerini önceliklendiren operasyonel değişikliklerin kritik önem taşımaya devam ettiğini dile getirdi.

Perşembe günü yöneltilen reformun polise daha fazla eğitim sağlayıp sağlamayacağına ilişkin soruya yanıt veren Polis Bakanı Yasmin Catley, polislerin ruh sağlığı konusunda halihazırda Goulburn'deki eğitimlerinin bir parçası olarak eğitildiğini, ancak onların ruh sağlığı klinisyeni olmadıklarının kabul edilmesi gerektiğini belirtti. Catley, bu modelin ruh sağlığı krizi yaşayan kişilerin doğru bakımı almasını güvence altına almak adına tam olarak ihtiyaç duyulan şey olduğunu kaydetti.

Avustralya ve Yeni Zelanda Psikiyatristler Kraliyet Koleji Başkanı Dr. Pramudie Gunaratne de reformu memnuniyetle karşılayarak durumu 'ruh sağlığı sistemine atılan daha güçlü bir kapı' olarak nitelendirdi. Ancak Gunaratne, bir kapının ancak arkasında bir ev olduğu sürece faydalı olabileceğini belirterek toplum temelli ruh sağlığı desteği için daha fazla bütçe ayrılması çağrısında bulundu. Yeterli toplum ruh sağlığı hizmeti olmaması durumunda insanların kriz, acil müdahale ve taburculuk döngüsünden kurtulamayacağını ifade etti.

Bakan Jackson, sistemdeki kaynak açıklarını ortaya koyması beklenen ruh sağlığı sistemine ilişkin analizi kamuoyuyla paylaşması yönündeki baskılarla da karşı karşıya bulunuyor. Perşembe günü yaptığı açıklamada raporu kamuoyuna açıklamayı planladığını ancak herhangi bir takvim vermediğini belirten Jackson, sistemde özellikle toplum ruh sağlığı bakımı alanında boşluklar olduğunu kabul etti. Jackson, bu adımın kriz ve acil durumlar için farklı bir yanıt oluşturma amacı taşıdığını, ancak kriz noktasına ulaşılmadan önce erken yatırım yapmanın her zaman daha tercih edilebilir olduğunu dile getirdi.