Bilim insanlarından uyarı: Akdeniz ülkeleri yeni bir orman yangını dönemine giriyor
Bilim insanları, iklim değişikliğinin etkisiyle Akdeniz kuşağında daha şiddetli ve öngörülemez yangınların görüleceğini belirterek yeni bir döneme hazır olunması çağrısı yaptı.
Atina'nın kuzeybatısındaki Porto Germeno yakınlarında bulunan Krio Pigadi bölgesine yaklaşan bir orman yangınından dumanlar yükseldi.
Yunanistan ve diğer Akdeniz ülkeleri, iklim değişikliğinin güney Avrupa genelinde daha şiddetli ve öngörülemez alevleri körüklemesiyle birlikte orman yangınlarında yeni bir gerçeğe hazırlanmak zorunda.
Bu uyarı; Yunanistan, Fransa, İspanya, Portekiz, Türkiye ve Avrupa'nın kuzeyindeki İngiltere büyük yangınlarla mücadele ederken geldi. Güneybatı Fransa'daki son yangınlar, büyüyen tehlikeyi gözler önüne serdi. Alevler o kadar şiddetliydi ki, bir orman yangınının kendi hava sistemini yarattığı nadir bir olgu olan pirokumulonimbus (pyroCb) yani "ateş bulutu" oluştu.
Orta Vadeli Hava Tahminleri Avrupa Merkezi'nden (ECMWF) bilim insanı Joe McNorton, Kathimerini gazetesine yaptığı açıklamada, Akdeniz ülkelerinin daha hızlı yayılan, daha yıkıcı ve kontrol altına alınması giderek zorlaşan yangınlarla karakterize edilen "yeni bir yangın döneminden" endişe duyması gerektiğini söyledi.
McNorton, iklim ısındıkça olumsuz hava düzenlerinin daha yaygın hale gelmesinin beklendiğini ifade etti. İklim değişikliğinin ayrıca uzun süren sıcak hava dalgalarını, düşük nem oranını ve uzayan kurak dönemleri artırdığını belirten McNorton, bu durumun yangın sezonunu uzatarak tehlikeli koşulların ilkbaharda daha erken ortaya çıkmasına ve sonbaharda daha uzun süre devam etmesine neden olduğunu kaydetti.
Bilim insanları ayrıca, itfaiye kaynaklarını tüketebilecek ve etkilerini büyütebilecek olan eşzamanlı büyük yangınların artan sayısından da endişe duyuyor.
En tehlikeli gelişmeler arasında, bir orman yangınından çıkan aşırı ısının güçlü ve değişken rüzgârlar, şimşekler ile yangın davranışında hızlı değişiklikler üretebilen devasa fırtına bulutları oluşturduğu pyroCb olayları yer alıyor. Bu tür olaylar nadir olmaya devam etse de, yangınları son derece öngörülemez hale getirebildikleri için itfaiyeciler adına en büyük zorluklardan birini oluşturuyor.
Etkiler yanık bölgelerinin çok ötesine uzanıyor. Büyük orman yangınları atmosfere büyük miktarda kirletici salarak yüzlerce kilometre uzaktaki hava kalitesini düşürüyor.
Copernicus Atmosfer İzleme Servisi'nden (CAMS) kıdemli bilim insanı Mark Parrington, Fransa ve İspanya'daki son yangınlardan kaynaklanan emisyonların ortalamanın oldukça üzerinde olduğunu belirtti. Fransa'da orman yangını emisyonları son 24 yıldaki en yüksek üçüncü seviyeye ulaştı. CAMS ayrıca İspanya ve güneybatı Fransa'nın bazı bölgelerinde zararlı PM2.5 partiküllerinin yüksek konsantrasyonlarını tespit ederken, duman Madrid ve Bordeaux dahil olmak üzere şehirlerde hava kalitesini önemli ölçüde düşürdü.
