Buzulların altındaki mantarlarda Alzheimer için yeni umut

Bilim dünyasında Alzheimer hastalığına karşı yeni bir umut doğdu. Araştırmacılar, kutup bölgelerindeki buzulların altında yaşayan mantarları inceledi. Ancak bu bulgu, Alzheimer'ı iyileştiren bir mantarın bulunduğu anlamına gelmiyor.

Çalışmalar henüz erken aşamada ilerliyor. Sonuçların önemli bir bölümü bilgisayar modellemelerine ve hücre düzeyindeki araştırmalara dayanıyor. Uzmanlar bu bileşiklerin ileride ilaç geliştirilmesinde kullanılıp kullanılamayacağını araştırıyor. - AŞIRI SOĞUKTA YAŞAM - Malaya Üniversitesi'nden araştırmacılar Pseudogymnoascus türleri üzerinde çalıştı.

Bu mantarlar kutup bölgelerindeki düşük sıcaklıklara uyum sağlıyor. Yoğun ultraviyole ışınları ve besin kıtlığı gibi zorlu koşullar mantarları etkiliyor. Hayatta kalma mekanizması sırasında çeşitli ikincil metabolitler üretiliyor.

Bilim insanlarının ilgisini çeken unsur da bu doğal bileşikler oldu. 2026 yılında yayımlanan bir genom çalışması yapıldı. Pseudogymnoascus griseus ve Pseudogymnoascus australis türlerinin genetik yapıları incelendi.

Araştırmacılar özel metabolitler üreten gen kümelerini ortaya çıkardı. Bu durum kutup mantarlarının yeni ilaç adayları için önemli bir kaynak olabileceğini gösterdi. - BEYNE ULAŞAN BİLEŞİKLER - Pseudogymnoascus australis üzerinde başka bir çalışma gerçekleştirildi. Mantardan elde edilen 120 bileşik detaylı şekilde değerlendirildi.

Bunlar arasından dokuzunun kan-beyin bariyerini geçebildiği hesaplandı. Bu bileşikler merkezi sinir sistemine ulaşma açısından dikkat çekici özellikler taşıyor. Özellikle 2-aminohexadecanoic acid yani AHA adlı bileşik ön plana çıktı.

Bilgisayar simülasyonları bu maddelerin etkilerini gösterdi. Bileşiklerin Alzheimer ve Parkinson hastalıklarında rol oynayan glutamat reseptörleriyle etkileşime girebildiği görüldü. Bu reseptörler sinir hücresi hasarıyla ilişkilendiriliyor.

Daha önce Antarktika kökenli başka bir tür incelenmişti. Bu türden elde edilen macrosphelide B adlı bileşik hücre deneylerinde kullanıldı. Maddenin nöroprotektif yani sinir hücrelerini koruyucu etki gösterdiği belirtildi. - İLÇAÇ GELİŞTİRME SÜRECİ - Araştırmacılar kutup mantarlarının yeni ilaçların geliştirilmesinde kullanılabileceğini düşünüyor. Mantarlar bu amaç için uygun doğal bileşikler barındırıyor. Ancak mevcut sonuçlar ortada kesin bir tedavinin bulunduğunu göstermiyor. Çalışmada öne çıkan maddelerin önce laboratuvar ve hayvan deneylerinden geçmesi gerekiyor. İlaç adaylarının bu aşamalarda başarılı olmaları şart. Ardından maddelerin insanlarda denenmesi zorunlu tutuluyor.