Christopher Nolan'ın "The Odyssey" filmi Yunanistan'da turizm dalgası yarattı
Christopher Nolan'ın yönettiği "The Odyssey" filmi, Yunanistan'da turizmden kültüre geniş bir alanda "Odyssey etkisi" adı verilen büyük bir hareketlilik başlattı.
Pylos kasabası dışındaki bir otele Ohio'dan e-posta gönderen bir Amerikalı, Cyclops sahnesinin çekildiği mağaranın oteline 15 dakika mesafede olup olmadığını sordu. Otel sahibinin oğlu, Christopher Nolan'ın filmine hayran kalan bu ziyaretçiyi bilgilendirdi.
"The Odyssey" filminin dünya vizyonuna girmesinden sadece iki hafta sonra, Yunanistan'ın evrensel bir marka değerine dayanan bu yapımın başarısıyla büyük bir merak dalgasıyla karşı karşıya olduğu görülüyor. Emily Wilson'ın epik şiirin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki basılı, e-kitap ve sesli kitap formatlarındaki toplam satışları bir milyon kopyayı aştı. 2017 yılında eserin çevirisi yayınlandığında bir uzman yeni çevirilerin en şanslı ihtimalle bin kopya satabileceğini belirtmişti.
Britanyalı yönetmenin filmi, aynı zamanda Yunan dili öğrenmeye yönelik ilgiyi de beklenmedik biçimde artırdı. Birleşik Krallık'ta "Yunanca öğren" aramaları bir ay içinde yaklaşık yüzde 550 oranında artış gösterdi. Bazı medya organları Google Trends verilerinden farklı bir zaman dilimi baz alınarak iki hafta içinde yüzde 5.000 artış yaşandığını aktardı. Preply platformuna göre, destan Antik Yunanca yazılmış olsa da pek çok kişi modern Yunanistan'a, diline ve ülkeyi ziyaret etme olasılığına ilgi duyuyor.
Turizm, kültür, ekonomi, eğitim, kültürel diplomasi ve yumuşak gücün yenilenmesi gibi alanlar, küreselleşmiş bir popüler kültür olgusunun tetiklediği "Odyssey etkisi" zincirleme reaksiyonundan faydalanıyor. Peter Jackson'ın "Yüzüklerin Efendisi" üçlemesini Yeni Zelanda'da çekmesiyle birlikte, Pasifik kenarındaki bu uzak ülkeye olan ilgi sadece turizmle sınırlı kalmamış, varışlarda yaklaşık yüzde 40 artış görülmüştü. İlk filmin çıkışından yaklaşık 25 yıl sonra bile gelir üretmeye devam eden tur operatörleri, temalı mağazalar ve etkinliklerle Orta Dünya evreni etrafında yeni bir pazar oluşmuştu.
Ancak bu merak dalgasını değerlendirmek planlama gerektiriyor ve özel girişim genellikle devletin bir adım önünde yer alıyor. Messinia'daki lüks Costa Navarino tesisi, nisan ayından bu yana müşterilerine Odyssey'den ilham alan deneyimsel bir yolculuk sunuyor. Katılımcılar MÖ 13. yüzyıla ait Nestor'un Miken Sarayı'nı, Pylos Arkeoloji Müzesi'ni ve Voidokilia plajını ziyaret ederek destan kahramanlarının izini sürüyor.
Peloponnese Bölgesi Turizmden Sorumlu Bölge Başkan Yardımcısı Thanasis Michelongonas, filmin bazı sahneleri için Pylos kıyılarını seçen bu destinasyon için açılan fırsatın farkında görünüyor. Dünyanın dört bir yanından gelen gazeteci ve turizm profesyonellerinin taleplerine rehberlik sağladıklarını belirten Michelongonas, Peloponnese'nin tanıtımını Nolan'ın filmiyle dolaylı yoldan bağlayan dijital kampanyalar yürüttüklerini ifade etti.
Peloponnese Bölgesi'nin en somut girişimi, "The Odyssey Route – Homer's Peloponnese" adını taşıyan temalı bir rota oluşturmak oldu. Akrocorinth kalesinden başlayıp Miken, Sparta, Kranai adacığı ve Pefnos'tan geçerek Messinia'daki Kral Nestor'un topraklarına uzanacak rota; antik akropolleri, sarayları, mitolojik mağaraları ve plajları kapsayan kapsamlı bir deneyim sunacak.
Bölgesel yetkiliyle konuşurken The Guardian'da yayımlanan ve bölgede turizm artışı öngörürken çevre risklerine dikkat çeken bir makaleyi hatırlatan Alexandros Thanos, Dubrovnik ile Peloponnese'nin kıyaslanamayacağını belirtti. Eurostat verilerine göre Peloponnese her yıl nüfus başına yaklaşık 10,5 turist gecelemesi kaydederken, bu rakam Dubrovnik gibi yoğun yerlerde çok daha yüksek seviyelerde seyrediyor. Ayrıca turizm gelirlerinin Peloponnese'deki payı yalnızca yüzde 1,8 olarak tahmin ediliyor.
Thanos, Peloponnese ve Batı Yunanistan'ın turizm profilini güçlendirmenin ekonomik ayak izi yüksek olan Amerikalı ziyaretçileri çekmek gibi yan faydaları olduğunu vurguladı.
Cincinnati Üniversitesi'nden arkeologlar Jack Davis ve Sharon Stocker, Pylos'un dünyasını en iyi bilen isimler arasında yer alıyor. Nestor Sarayı'ndaki kazıları yöneten ve 2015 yılında "Griffin savaşçısı" mezarını keşfeden uzmanlar, Nolan'ın filminde Nestor ve sarayının yer almamasından biraz rahatsızlık duyduklarını ifade etti. Nestor'un mağarasının Roma döneminden beri Nestor'la ilişkilendirildiğini belirten Davis, Nolan'ın burayı Cyclops'un meskenine dönüştürdüğünü kaydetti. Stocker ise filmin Miken kültürü hakkında bilgi edinmek için harika bir başlangıç noktası olduğunu ve Homerik rotanın Batı Peloponnese ile İyon adalarını birbirine bağlamasını umduğunu dile getirdi.
