BM uzmanlarından Kanada'ya Sikh aktivist için koruma çağrısı

Birleşmiş Milletler insan hakları uzmanları, Kanadalı makamlarca yaşamına yönelik ciddi tehditler konusunda defalarca uyarılan Sikh aktivist Moninder Singh'in güvenliğini sağlamak amacıyla Ottawa yönetimini tüm uygulanabilir adımları atmaya çağırdı.

Kanada hükûmetine gönderilen resmi mektupta, Kanadalı bir vatandaş olan Singh'e yönelik kaygı verici yabancı gözdağı iddiaları ve misillemelere dikkat çekildi.

Mektupta, Singh'in 2022 yılından bu yana Kanada makamlarından hayatına yönelik yakın ve ciddi tehlikeleri bildiren dört adet 'uyarı görev' bildirimi aldığı hatırlatıldı. Belgede, Kanada'dan hem Moninder Singh ile ailesini hem de Kanada topraklarında benzer durumda bulunan diğer kişileri korumak için elindeki tüm imkânları seferber etmesi istendi.

Ayrıca metinde, yetkililerin bu iddialara ilişkin soruşturmaları hızlandırması, sorumlulardan hesap sorması, mağdurlara yeterli tazminatı sağlaması ve benzer olayların tekrarlanmasını önlemek adına tüm adımları atması gerektiği vurgulandı.

3 Haziran tarihli olan ve iki ay sonra kamuoyuyla paylaşılan mektup; terörle mücadelede insan haklarının korunması, barışçıl toplanma özgürlüğü, insan hakları savunucuları, din özgürlüğü ile demokratik bir uluslararası düzenin teşviki konularındaki özel raportörler tarafından kaleme alındı.

BM özel raportörleri ve uzmanları, İnsan Hakları Konseyi tarafından bulgularını raporlamak üzere görevlendirilen bağımsız isimler olup, doğrudan BM kurumunu temsil etmiyorlar. Mektubun bir kopyasının Hindistan hükûmetine de iletildiği bildirildi.

Moninder Singh, Sikh aktivistlerin yurt dışında hedef alınması ve ulusötesi baskılara karşı uluslararası toplumdan destek istemek amacıyla bu yılın başlarında Cenevre'deki BM'yi ziyaret etmişti. Sikh aktivistler, Hindistan'ı organize suç örgütlerinin işlediği cinayetler de dâhil olmak üzere dünya genelindeki toplum üyelerini hedef almakla suçlarken, Hindistan bu iddiaları reddediyor.

Bu konudaki en bilinen olay, 2023 yılında Vancouver banliyösünde liderlik ettiği Sikh tapınağının yakınında vurularak öldürülen, Singh'in arkadaşı Hardeep Singh Nijjar'ın öldürülmesiydi. Kanada'nın dönemin başbakanı Justin Trudeau, Hindistan'ı bu suikasta karışmakla açıkça suçlamış, bu iddia daha sonra Kanada istihbaratı tarafından da tekrarlanmıştı.

Hindistan'ın suçlamaları reddetmesi iki ülke arasındaki ilişkileri zayıflatmış ve 2024 yılında karşılıklı diplomat sınır dışı etme süreçlerine yol açmıştı. Kanada başbakanının göreve gelmesinin ardından ilişkiler yumuşamış, Mart ayındaki Hindistan ziyaretiyle bir dizi ticaret anlaşması imzalanırken Kanadalı yetkililer önceki tehdit değerlendirmelerini arka plana itmişti.

Nijjar gibi 44 yaşındaki Singh de Halistan adında bağımsız bir Sikh devleti kurulmasını savunan marjinal bir grubun içinde yer alıyor. Halistan kampanyası Hindistan'ın 1947'deki bağımsızlığına kadar uzanıyor ve bir başbakanın suikastı ile bir yolcu uçağının bombalanması olaylarıyla ilişkilendiriliyor. Bu mesele, Hindistan ile bünyesinde kalabalık Sikh nüfusu barındıran çeşitli batılı ülkeler arasında anlaşmazlık konusu olmaya devam ediyor.

Uzmanlar mektuplarında, Singh'e yönelik tehditlerin, Hindistan makamlarının Kanada da dâhil olmak üzere farklı ülkelerdeki Sikh aktivistlere karşı yürüttüğü daha geniş kapsamlı bir ulusötesi baskı modelinin parçası olmasından endişe duyduklarını ifade ettiler.

Singh ise mektubun, Hindistan devletinin kendi kaderini tayin hakkını savunan Sikh seslerini susturmak için hangi noktaya kadar gidebileceğinin net bir göstergesi olduğunu belirtti.

Yabancı bir devletin muhalefeti susturmak adına Kanada topraklarında şiddet uygulamayı kendisinde hak görmesinin, hedef alınan toplulukların haklarını ve güvenliğini korumada derin bir başarısızlığın işareti olduğunu dile getirdi.

Korkutularak sessizleştirilmeyi reddettiğini vurgulayan Singh, Halistan yönündeki liderliği ve savunuculuğunun uluslararası hukuka, insan hakları ilkelerine ve en önemlisi kendi topluluğunun yaşadığı deneyimlere dayandığını ifade etti.