Dünyada ruh sağlığı vakaları 30 yılda iki katına çıktı
The Lancet dergisinde yayımlanan rapora göre, küresel genelinde ruh sağlığı bozukluğu vakaları 1990 yılından bu yana iki kat artarak 1.17 milyara ulaştı.
Yayımlanan yeni bir rapora göre, son otuz yılda yaşanan artış, ruh sağlığı sorunlarının dünya çapındaki tüm engellilik durumlarının yüzde 17'sinden fazlasını oluşturduğunu ortaya koyuyor. The Lancet dergisinde yer alan çalışmaya göre, 1990 yılında dünya genelinde 599 milyon civarında ruh sağlığı bozukluğu bulunurken bu rakam 2023 yılında tahminen 1.17 milyara yükseldi. İncelenen 12 ruhsal bozukluk arasında anksiyete bozuklukları ile majör depresif bozukluklar en yaygın görülenler olarak kayda geçti.
Kaygı bozukluğu vakalarının sayısı 1990 senesinde 182 milyon seviyesindeyken, 2023 yılında 470 milyona çıktı. Nüfus artışı hesaba katıldığında bu artış oranının yüzde 47'yi geçtiği görüldü. Araştırmacılar, bu yükseliş eğiliminin pandemi sürecine ilişkin stresin devam eden etkilerinin yanı sıra yoksulluk, güvensizlik, istismar, şiddet ve azalan sosyal bağlar gibi uzun vadeli yapısal etkenlerden kaynaklanabileceğini belirtti.
Araştırma kapsamında anksiyete bozuklukları, şizofreni, bipolar bozukluk, anoreksiya ve bulimia dahil bir düzine farklı ruhsal bozukluğa ait veriler incelendi. Bu veriler, bugüne kadarki en büyük sağlık araştırması niteliği taşıyan IHME'nin 2023 Küresel Hastalık Yükü çalışmasından elde edildi.
Vaka sayılarının karşılaştırılması, uzmanların 'engelliliğe bağlı yaşam yılları' yani DALY verilerini hesaplamasına imkan tanıdı. Zihinsel bozukluklar 1990 yılında 12. sırada yer alırken, 2023'te dünya genelinde DALY sıralamasında beşinci sıraya yükseldi. Raporda, son otuz yılda bulaşıcı hastalıklar, anne sağlığı problemleri, beslenme yetersizliği ve yenidoğan hastalıklarına bağlı ölüm oranlarındaki düşüşün insanların daha uzun yaşamasını sağladığı, ancak bu durumun ruhsal bozukluklar gibi kronik hastalıkların artışıyla da bağlantılı olduğu ifade edildi.
Bununla birlikte, Küresel Hastalık Yükü Çalışması 2023 bulguları, küresel ruhsal bozukluk yükünün kötüleşmesinde daha endişe verici bir aşamaya ulaşıldığını gösteriyor.
Çalışmada ayrıca vaka ve DALY sayılarının eşit dağılmadığı tespit edildi. Ruhsal bozukluk yükünün büyük kısmını oluşturan anksiyete ve majör depresif bozukluklar, araştırmaya dahil edilen 204 ülkenin 152'sinde DALY sıralamasının ilk 20 nedeni arasında yer aldı ve her iki rahatsızlık da COVID-19 pandemisini izleyen yıllarda zirveye çıktı.
Elde edilen bulgular, ruhsal bozukluk yükünün 15-19 yaş arasındaki gençler arasında en yüksek seviyeye ulaştığını ortaya koydu. Bu durumun eğitim, iş yaşamı ve ilişkiler açısından kritik bir gelişim dönemine denk geldiği vurgulandı. Kadınlarda ise genel ruhsal hastalık yükünün daha fazla olduğu belirlendi. Bu yük, erkeklerdeki 78,6 milyon DALY seviyesine karşılık kadınlarda 92,6 milyon DALY'ye ulaştı.
Araştırmacılar, kadınların erkeklere kıyasla daha düşük öz saygıya sahip olduğunu, bedenleriyle ilgili utanç duygusuna daha yatkın bulunduğunu ve daha yüksek oranlarda aile içi şiddet ile cinsel istismara maruz kaldığını ifade etti. Uzmanlar, iki cinsiyet arasındaki bu farka yol açan etkenlerin belirlenmesi için daha fazla araştırma yapılması gerektiğinin altını çizdi.
