Emeklilikte çifte fırsat: 3.600 gün prim ödeyerek emekli olunabilir

EYT düzenlemesiyle birlikte Türkiye'de emeklilik koşulları yeniden şekillendi. Erkekler için emeklilik yaşı 60, kadınlar için ise 58 olarak belirlendi. Ancak, prim gün sayısı eksik olan genç çalışanlar için alternatif bir yol bulunuyor.

3.600 gün prim ödeyerek emekli olma şansı sunuluyor. Çalışan emeklilerin ikinci bir SGK emekliliği elde etme olanağı var. Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ile 3600 gün prim ödeyip, 56 yaşında emeklilik hakkı elde edilebilir.

Türkiye’de emeklilik sistemi zaman içinde farklı düzenlemelere tabi tutuldu. 1999 ve 2008 yıllarında yapılan reformlarla birlikte yeni kurallar getirildi. 2023 yılında çıkarılan yasa ile 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olanlar, yaş şartı olmaksızın emekli olabiliyor.

Ancak 1999 sonrası sigortalılar için yaş şartı kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 olarak belirlenirken, ilerleyen dönemlerde bu yaş 61'e çıkarılacak. Prim gün sayıları da arttı. Ancak, bu durum emeklilik alternatiflerini de beraberinde getiriyor.

1999 ile 2008 yılları arasında sigortalı olanlar SSK kapsamında 7 bin gün prim ödeyerek 60 yaşında, kadınlar ise 58 yaşında emekli olabiliyor. 2008 sonrasında sigortalı olanlar için prim gün sayısı 7.200'e, yaş ise erkeklerde 61'e yükseliyor.

Bağ-Kur kapsamında ise hem kadınlar hem de erkekler için prim gün sayısı 9 bin olarak belirlenmiş durumda. SGK sisteminden çıkmadan ikinci bir emeklilik elde etmek mümkün mü? Yasalar, çalışanların ya da kendi işini yapanların SGK sisteminde olmalarını zorunlu kılıyor.

Şayet bu sistemden çıkmadan ikinci bir emeklilik ya da tamamlayıcı bir sisteme dahil olmak mümkün. Böylece ileride iki emekli maaşı almak da mümkün hale gelebilir. İkinci emeklilikten kimler yararlanabilir?

Çalışma hayatında olan herkes bu sisteme dahil olabilir. Çalışma hayatında olmayanlar da prim ödeyerek emeklilik hakkı kazanabilir. SGK'dan emekli olan bir kişi çalışmıyorsa, yine de ikinci emeklilik kazanabilir mi?

Sistemde emekli, çalışan ya da çalışmayan herkes için geçerli. Emekli olan bir kişi de sisteme dahil olarak ikinci bir emeklilik elde edebilir. Emekli olduktan sonra çalışanlar için aynı durum geçerli mi?

Yasalar, emekli olduktan sonra çalışmanın önünde herhangi bir engel koymuyor. Ancak, burada ödenen primler sağlık primleri olduğundan, ikinci bir SGK emekliliği mümkün olmuyor. Fakat bu sistemle primleri dışarıdan ödeyerek ikinci emeklilik imkanı, çalışan emekliler için de geçerli.

Sistemin nasıl uygulanacağına gelince, mevcut Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ve Otomatik Katılım Sistemi (OKS), hem çalışanlara hem de çalışmayanlara ikinci emeklilik fırsatı sunuyor. Ayrıca, ilerleyen dönemlerde devreye girecek Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) de benzer bir imkân sağlayacak.

İkinci emekliliğin şartları, SGK emekliliğine göre daha avantajlı. Örneğin, 2000 yılında SGK sistemine giren bir erkek çalışan 7 bin gün çalışarak 60 yaşında emekli olurken, aynı tarihte BES'e katılan bir kişi 10 yıl, yani 3.600 gün prim ödeyerek 56 yaşında emekli olabiliyor.

Bu durum, öncelikle BES'den sonra SGK'dan emeklilik hakkını kazanmalarını sağlıyor. İkinci emeklilik sisteminde ödenecek primler katılımcılar tarafından belirleniyor. Aylık bütçeye göre bir prim belirleyerek, istenildiği zaman artırılabiliyor.

Ödenen primlerin yüzde 20'sini devlet de karşılıyor. Örneğin, ayda 1000 TL ödeyen bir katılımcının hesabına 200 TL de devlet katkısı ekleniyor. Ayrıca, biriken paralar fonlarda değerlendiriliyor.

Otomatik katılım ile Bireysel Emeklilik Sistemi'nde, çalışanların ücretlerinden her ay en az yüzde 3 kesinti yapılarak primler biriktiriliyor. Ancak bu sistem zorunlu değil; çalışanlar isterlerse sistemden ayrılabiliyor. Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'nin de OKS sistemine benzer bir uygulama olması bekleniyor.

Ancak, sisteme girmek ve belli bir süre sistemde kalmak zorunlu olacak. Burada primlere devlet katkısının yanı sıra işveren katkısı da söz konusu olacak. Böylece üçlü bir ödeme ile birikimler daha da büyüyecek.

Emekli olunca, ödemeler katılımcının tercihlerine göre belirleniyor. Emekli olduğunuz tarihte biriken paralarınızı ve devlet katkılarınızı topluca alabileceğiniz gibi, belirlediğiniz bir süre boyunca maaş talep etme hakkınız da bulunuyor. İkinci emeklilik için yaş şartı var mı? Hayır, 18 yaşından küçük olan vatandaşlar da velilerinin hesabıyla ikinci emeklilik istemine dahil olup birikim yapma şansına sahip.