Eylül ayında küresel merkez bankaları toplantıları öne çıkıyor

Yılın son çeyreğine yaklaşılırken ABD ile İsrail ve İran arasındaki gerilimler jeopolitik riskleri canlı tutuyor. Bu riskler küresel ekonomiler üzerinde olumsuz etkisini sürdürüyor. Bölgesel gerginlikler enerji arzı endişelerini artırdı. Petrol fiyatları yükseldi. Enflasyonla mücadele eden ülkelerde fiyat baskıları arttı. Merkez bankalarının politika alanı daraldı. Piyasalar eylül ayındaki toplantıları izliyor. Fed, ECB ve BoJ başta olmak üzere büyük merkez bankalarının kararları ön planda. Analistler yalnızca faiz oranlarının değil, karar metinleri ve gelecek döneme ilişkin yönlendirmelerin de piyasalar açısından önemli olduğunu belirtti. Yıl başında birçok ülkede dezenflasyon hızlandı. Merkez bankalarının faiz indirim zamanlamasına ilişkin öngörüler Orta Doğu'da savaşın başladığı 28 Şubat'tan sonra enerji maliyetlerinin artmasıyla şahin tahminlere dönüştü. Fed'in eylül toplantısı küresel piyasalar için kritik görülüyor. ABD'de enflasyon hız kesti. İş gücü piyasası zayıflama sinyalleri verdi. Bu veriler bankanın faiz patikasına yönelik şahin tahminleri bir miktar törpüledi. Para piyasalarındaki fiyatlamalar Fed'in gelecek ay politika faizini yüzde 63 ihtimalle sabit bırakacağını gösteriyor. Yıl sonuna kadar bankanın bir kez faiz artırabileceği beklentileri gücünü koruyor. Kanada Merkez Bankası haziranda üst üste altıncı toplantısında politika faizini yüzde 2,25'te sabit bıraktı. Bankanın eylülde de faizi değiştirmemesi bekleniyor. ECB'nin 10 Eylül'deki toplantısında politika faizlerini 25 baz puan artırması kesin gözüyle bakılıyor. Avro Bölgesi'nde yıllık enflasyon temmuz ayında enerji fiyatlarındaki artışın etkisiyle yüzde 2,9'a çıktı. Aylık enflasyon yüzde 0,2 oldu. Geçen yılın temmuz ayında yıllık enflasyon yüzde 2 seviyesindeydi. Eurostat'ın öncü verileri de temmuz ayı yıllık enflasyonunu yüzde 2,9, aylık enflasyonu yüzde 0,2 olarak tahmin etmişti. Çekirdek enflasyon yıllık bazda yüzde 2,5, aylık bazda yüzde 0 olarak ölçüldü. Eylül ayında Avrupa'da İngiltere Merkez Bankası, İsviçre Merkez Bankası ve Rusya Merkez Bankası'nın para politikası kararları takip edilecek. İngiltere'de BoE'nin politika faizini sabit bırakması bekleniyor. Ülkede temmuz ayına ilişkin TÜFE aylık yüzde 0,3, yıllık yüzde 2,9 arttı. Beklentiler dahilinde gerçekleşti. Enflasyon dört ayın en yüksek seviyesine çıktı. Haziran ayında TÜFE aylık yüzde 0,1, yıllık yüzde 2,6 artmıştı. ABD ile İsrail ve İran arasında yaşanan savaştan kaynaklanan enerji maliyetlerindeki artış enflasyonu hızlandırdı. İngiltere'de görülen kuraklığın gıda fiyatları açısından ileriki aylarda risk oluşturabileceği öngörülüyor. BoE temmuz toplantısında politika faizini yüzde 3,75'te sabit bırakmıştı. BoJ 18 Eylül'de Japonya ekonomisi için kritik kararlar alacak. Dolar karşısında yen son 40 yılın en düşük seviyelerine inmişti. Yen bir miktar toparlansa da zayıf seyrini sürdürüyor. Enerji maliyetlerindeki artışla enflasyonist baskılar güçlendi. BoJ haziranda politika faizini yüzde 1'e yükselterek 31 yılın en yüksek seviyesine çıkardı. Temmuzda faizi yüzde 1'de sabit tuttu. Piyasalarda BoJ'un eylül toplantısında politika faizini 25 baz puan artıracağına yönelik beklentiler güç kazandı. Yıl sonuna kadar bankanın bir faiz artışına daha gidebileceği fiyatlanıyor. Avustralya Merkez Bankası'nın politika faizini sabit tutması kesin gözüyle bakılıyor. Yurt içinde TCMB'nin para politikası kararı 10 Eylül'de açıklanacak. Temmuzdaki son toplantıda banka politika faizini yüzde 37'de sabit bırakmıştı. Duyuruda gecelik borç verme faizi yüzde 40, gecelik borçlanma faizi yüzde 35,5 olarak belirtildi. "Enflasyonun ana eğilimi, haziran ayında sınırlı miktar gerilemiştir. Öncü veriler ana eğilimin temmuz ayında geçici olarak yükseleceğini ima etmektedir." ifadesi yer aldı. Duyuruda jeopolitik gelişmeler eşliğinde artan belirsizlikler nedeniyle enerji fiyatlarının yeniden yükselme eğilimine girdiği belirtildi. Yakın döneme ilişkin verilerin iç talepteki zayıf seyrin belirginleştiğine işaret ettiği kaydedildi. TCMB pazar günü 1 Mart 2026'da ara verilen bir hafta vadeli repo ihalelerine yeniden başlanmasına karar verdi. Karar Türk lirası likidite yönetimi çerçevesinde alındı. Orta Doğu'da 28 Şubat'ta başlayan savaş sonrasında piyasalarda artan oynaklığın etkilerini sınırlamak amacıyla TCMB mart ayında repo ihalelerine ara vermişti. Bu süreçte bankaların likidite ihtiyacı ağırlıklı olarak yüzde 40'lık gecelik borç verme faiz oranı üzerinden karşılandı. Analistler gelecek ay açıklanacak faiz kararları ve politika metinlerinden alınacak sinyallerin yatırımcılar tarafından yakından takip edildiğini belirtti.