Fuat Koku Sitesi davasında kamu kusuru yüzde 20'ye indirildi

Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin üzerinden yaklaşık 3 yıl 6 ay geçmesine rağmen ailelerin ceza ve idari davalardaki mücadeleleri devam ediyor.

Hatay'ın Antakya ilçesi Odabaşı Mahallesi'nde yıkılan Fuat Koku Sitesi'nde yakınlarını kaybedenler, Hatay Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Antakya Belediye Başkanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'nın hizmet kusuru nedeniyle dava açtı.

İki inşaat yüksek mühendisi, bir jeoloji yüksek mühendisi, bir yüksek şehir plancısı ve bir yüksek mimardan oluşan bilirkişi heyetinin ilk raporunda kamu kurumlarına toplam yüzde 31 oranında kusur atfedildi.

Bilirkişi raporunda Odabaşı Belediyesi ve Antakya Belediyesi'ne yapının projesini mevzuata uygun olmamasına rağmen onaylaması, bu şekilde uygulanmasına izin vermesi ve uygun olmayan beton sonuçlarına rağmen hakedişi onaylayarak yapıya iskan verilmesi nedeniyle yüzde 18 kusur atfedildi. Hatay Büyükşehir Belediyesi'ne afet riskini azaltmaya yönelik planlama çalışmalarını yeterli düzeyde yapmadığı gerekçesiyle yüzde 4 oranında kusur verildi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na yapı denetim sistemi üzerinde sistematik bir denetim mekanizması oluşturulması konusunda yeterli çalışma yapmadığı gerekçesiyle yüzde 5 oranında kusur atfedildi. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'na da afet durumuna ilişkin gerekli planlama, çalışma ve denetimi yeterli düzeyde yapmadığı gerekçesiyle yüzde 4 oranında kusur verildi.

Hatay 3. İdare Mahkemesi ara kararında dosyayı aynı bilirkişi heyetine göndererek deprem davalarında kusur, zarar ve kaçınılmazlık hesaplamalarının benzer bir hukuki zemine oturtulması gerektiğini belirtti. Mahkeme, Hatay, Osmaniye ve Kahramanmaraş'taki idare mahkemelerindeki benzer deprem davalarında AFAD, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile belediyeler için daha düşük kusur ve yüzde 10 ila 25 arasında değişen kaçınılmazlık oranları belirlendiğine işaret etti. Dava dosyasındaki bilirkişi raporunda emsal dosyalara göre daha yüksek kusur ve kaçınılmazlık oranları belirlendiğini belirten mahkeme, bilirkişi heyetinden ek rapor istedi.

Bilirkişi raporunda mahkemenin ara kararında işaret edilen benzer hukuki zemine oturtulma ilkesi ile Hatay ve çevresindeki emsal idare mahkemesi kararlarında kullanılan teknik parametrelerin yeniden incelendiği belirtildi. Raporda kök raporda yer verilen teknik kusur ve yapısal tespitlerin korunduğu vurgulandı.

Ek raporda yapılan yeniden değerlendirme sonucunda kusur dağılımı Odabaşı Belediyesi ve Antakya Belediyesi yüzde 10, Hatay Büyükşehir Belediyesi yüzde 5, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yüzde 3, AFAD yüzde 2 olarak belirlendi.

Fuat Koku Sitesi'nde ailesini kaybeden ve Adalet Peşinde Aileleri Platformu Sözcüsü Döne Kaya, 6 Şubat depremlerinin üzerinden 3,5 yıl geçmesine rağmen deprem davalarında verilen kararların ne vicdana ne de hukuka uygun olmadığını söyledi. Depremde 53 binden fazla kişinin yaşamını yitirmesine rağmen sanıkların bilinçli taksir suçundan yargılandığını ve ortalama 15 yıl hapis cezası aldığını belirten Kaya, sanıklara iyi hal indirimi uygulanmasına tepki gösterdi. Döne Kaya, idari davalarda kamu kurumlarına atfedilen kusur oranlarının çoğu dosyada yüzde 20'yi aşmadığını, Fuat Koku Sitesi davasında ise ilk bilirkişi raporunda yüzde 31 olarak belirlenen kamu kusurunun uygulama birliğinin sağlanabilmesi gerekçesiyle yüzde 20'ye düşürüldüğünü söyledi. Her dosyanın kendi koşullarına göre değerlendirilmesi gerektiğini savunan Kaya, özellikle AFAD'ın deprem riskini önceden ortaya koyan İRAP raporlarına rağmen kuruma çoğu davada yalnızca yüzde 2 ila yüzde 5 arasında kusur atfedildiğini ifade etti. Kaya, bu kararların ne bilimsel ne de vicdana uygun olmadığını, asıl yargılanması gerekenlerin kamu kurumları olduğunu ve onlar da yargılanana kadar mücadeleyi sürdüreceklerini söyledi.