Gunther von Hagens 81 yaşında hayatını kaybetti

Gunther von Hagens, insan bedenlerini kalıcı olarak sert halde koruyan bir teknik geliştirmiş ve tartışmalı Body Worlds sergisiyle dünyayı dolaşmıştı. 81 yaşında hayatını kaybetmesiyle uzun süredir taşıdığı bir dileğe yaklaşmış oldu. Ailesi ve Plastinasyon Enstitüsü, Alman anatomistin ölümünü Pazartesi günü yayımladıkları açıklamada duyurdu. Von Hagens'e 2008'de Parkinson teşhisi konmuştu. 24 Temmuz'da Heidelberg'deki bir hastanede, bir gün önce geçirdiği beyin kanaması sonrasında öldü. Sık sık kendi bedeninin ölümünden sonra korunmasını istediğini belirtmiş, ancak sergileniş biçimi konusunda kararsız kalmıştı. 2018'de Guardian gazetesine yazdığı yazıda plastine edilmiş bedeninin sergi girişinde karşılama pozunda durabileceğini ya da dilimlenerek farklı yerlere dağıtılabileceğini ifade etmişti. Plastinarium sözcüsü Pazartesi günü, von Hagens'in bedeninin kesinlikle plastine edileceğini, çünkü bunun her zaman uzun süredir tuttuğu bir dileği olduğunu söyledi. Nerede sergileneceğinin ise henüz belirlenmediğini ekledi. Von Hagens, Ocak 1945'te Polonya'nın Skalmierzyce kentinde Gunther Gerhard Liebchen adıyla doğdu. O dönem kent Alman işgali altındaydı ve Alt-Skalden olarak adlandırılıyordu. Sosyalist Doğu Almanya'da büyüdü. 1968'de Prag Baharı'nın Sovyetler tarafından şiddetle bastırılmasına karşı düzenlenen protestolara katıldı. Ertesi yıl batıya kaçmaya çalışırken hapsedildi. 1970'te Batı Almanya, siyasi tutuklu olarak serbest bırakılması için 40 bin mark ödedi. Batıda ilk eşi Cornelia von Hagens'le tanışıp evlendi ve onun soyadını aldı. Von Hagens, 1977'de Heidelberg Üniversitesi patoloji ve anatomi enstitüsünde araştırma bilimcisi olarak çalışırken bedenleri koruma tekniğini buldu. O dönemde en ileri koruma yöntemi olan plastik içine gömme tekniğine bakarak plastiğin neden bedenlerin çevresine döküldüğünü değil de içine enjekte edildiğini merak ettiğini yazmıştı. Plastinasyon, ölü bir bedenden sıvı ve çözünebilir yağı çıkarıp yerine reçine, silikon kauçuk ve epoksi koymayı içerir. Bu yöntem dokuya yüksek derecede sertlik kazandırır ve bedenlerin dik, canlı pozlarda sergilenmesini sağlar. 1995'ten itibaren von Hagens'in plastine edilmiş bedenleri gezici sergilerde gösterildi. Bazı bedenler iç organları ortaya koymak için dilimlendi, bazıları satranç oynar, egzersiz yapar ya da cinsel ilişki halinde poz verilerek sergilendi. Body Worlds adını taşıyan sergiler dünya çapında olgu haline geldi ve 50 milyondan fazla ziyaretçi çekti. Von Hagens, sergileri ikinci eşi Angelina Whalley ile birlikte yönetti ve sergilerin amacı olarak anatomiyi demokratikleştirmek ile ölüm konusundaki tabuların kırılmasını gösterdi. Ancak bazı eleştirmenler, sergilerin özellikle farklı gebelik evrelerindeki cenin örnekleriyle izleyicileri tahrik etmeye çalıştığını düşündü. Von Hagens, sergilerde yer alan bedenlerin sahiplerinin ölümünden sonra eğitim amacıyla kullanılmasını onayladığını belirtti. Yine de bebek ve hayvan bedenlerinin kullanılması zor ahlaki sorular doğurdu. Fedora ve deri yelek giyen kamuoyu imajı, bir eleştirmene göre “kötü bilim insanı ile televizyonlardaki korkunç cinayet yeri patologu karışımı” olarak tanımlandı ve bu imaj niyetleri hakkındaki kuşkuları gidermeye yardımcı olmadı. Parkinson hastalığı motor becerilerini ve konuşmasını azalttıktan sonra von Hagens, örgütsel ve mali görevleri eşi ile oğlu Rurik'e devretti. 2018'de yazdığı yazıda “Bazen hayatımın ve hastalığımın bu döneminde inançlarımı askıya alıp tanrısallık ve ahiret fikrini benimsemeyi dilerim. Ancak ölümden öte bir süreklilik olduğuna inanmıyorum. Gördüğüm her ölü beden bana ruhun yokluğunu gösterdi. Ölümden sonra bizden hiçbir şeyin kalmadığına inanıyorum” dedi.