İngiltere'de sıcak hava dalgası ortancaları tehdit ediyor

Toprağın yapısına göre pembe, mor veya mavi tonlarında çiçek açan ve gür yapraklarıyla bilinen ortancalar, İngiltere bahçelerinin vazgeçilmez bitkileri arasında yer alıyor.

Yaz boyunca çiçeklenen bu çalılar, ülkenin ılıman ve nemli ikliminde bugüne kadar rahatça yetişiyordu. Ancak Kraliyet Bahçecilik Derneği (RHS), İngiltere'nin güneyinde etkisini gösteren aşırı sıcaklar ve sıcak hava dalgalarının bu çiçekleri tehlikeye attığı konusunda uyardı.

RHS bahçecilik danışma servisinin verilerine göre, kuraklık ve sıcak hava zararından etkilenen ortancalarla ilgili sorular 2023 yılından bu yana üç katından fazla arttı. Bu durum, bitkiyi sıcak hava sorunlarıyla ilgili en çok bildirilen tür haline getirdi.

Ortancalar, 2023 ile 2025 yılları arasında yedinci sıradan birinci sıraya yükseldi ve 2026'da da kuraklık ile yüksek sıcaklıklardan zarar gören en sık bildirilen bitki konumunu koruyor. 600 binden fazla üyesi bulunan RHS, bu sayede bahçe trendlerini ve endişelerini gelen sorular üzerinden rahatlıkla takip edebiliyor.

Bahçecilik hayır kurumu, Surrey'deki Wisley bahçesinde bulunan ortanca koleksiyonunu, koşulların daha elverişli, serin ve nemli kalmasının beklendiği Greater Manchester ve North Yorkshire'daki kuzey bahçelerine taşımayı değerlendiriyor.

RHS Baş Bahçıvanı Guy Barter, sıcak ve kuru yazların ortancalar için ideal olmadığını belirterek özellikle Wisley gibi güneşli bölgelerde ve kumlu topraklar ile Hydrangea macrophylla türlerinin en çok zararı gördüğünü ifade etti.

Bununla birlikte Barter, hafif gölgeli alanlarda, kuzeye bakan yamaçlarda veya toprağın biraz daha nemli olduğu yerlerde, özellikle daha dayanıklı Hydrangea paniculata türünün yaz çiçekleri için harika bir seçenek olmaya devam ettiğini kaydetti. Kuzeydeki bahçelerin ortancalar için daha iyi topraklara ve üstün bir iklime sahip olduğunu vurgulayan Barter, iklim değişikliğiyle birlikte bahçıvanların ortancaları nereye ekecekleri konusunda daha seçici olmak zorunda kalacağını belirtti.

RHS, Manchester'daki Bridgewater bahçesinde, iklim krizinin ortancalar üzerindeki etkisini inceleyen bir araştırma yürüttü. 2021-2025 yıllarını kapsayan bu deneme süresince çalılar; 2022'deki kuraklık ve rekor sıcaklıklar, 2024'teki yoğun yağmur ve 2025'teki aşırı sıcaklar gibi zorlu hava koşullarıyla karşı karşıya kaldı. Bu durum bitkilerin zarar görmesine, performanslarının düşmesine ve çiçeklenme kalitelerinin olumsuz etkilenmesine yol açtı.

Kurum, Surrey'de zarar gören bitkileri kuzeye taşımayı planlıyor. Bu kapsamda, ödüllü ormangülü koleksiyonu North Yorkshire'daki Harlow Carr'a, Wisley'in ulusal ravent ve frenk üzümü koleksiyonları ise Salford'daki Bridgewater bahçesine nakledilecek.

Öte yandan bazı bitkiler bu değişimden olumlu etkileniyor. RHS bahçelerinde incir ve badem ağaçları iyi gelişme gösterirken, Harlow Carr'da muz ve lotus çiçekleri de açtı. Bu durumun 10 yıl önce mümkün olmadığı düşünülüyordu.

RHS Bahçeler Direktörü Tim Upson, gölgeli alanlarda yetişen ortancaların, uzun süreli sıcak ve kuru havalarda doğrudan güneş ışığına maruz kalanlara kıyasla çok daha iyi dayandığını bizzat gözlemlediklerini belirtti. Upson, ortancaları gelecekte Wisley'de yetiştirmeye devam edebilmek için konumlarını yeniden gözden geçireceklerini kaydetti.

Bahçıvanlara önerilerde bulunan Upson, aşırı sıcaklarda saksıdaki ortancaların alaca gölgeli yerlere taşınmasını, az ve sık sulama yerine derinlemesine sulama yapılmasını, toprak nemini korumak için malç uygulanmasını ve doğrudan güneş alan topraktaki bitkilerin sonbaharda daha serin, gölgeli bir noktaya nakledilmesini tavsiye etti.