İngiltere'den AB vatandaşlarının oturum haklarında "hata" hamlesi

İngiltere İçişleri Bakanlığı, bazı Avrupa Birliği (AB) vatandaşlarının Brexit sonrası sahip oldukları oturum haklarını ellerinden almaya başladı. Bu adım, İngiltere'nin Avrupa ile imzaladığı ayrılma anlaşmasına uyup uymadığı konusunda endişelere yol açtı.

İngiltere iç işleri otoritesi, en az 100 kişiye oturum haklarının "hata" sonucu verildiğini bildirdi. Bu gelişme, beş yıllık "ön yerleşik statü" sürelerinin sonuna gelen ve kalıcı "yerleşik statüye" geçmeye hazırlanan kişilerin hayatını olumsuz etkiliyor.

İngiltere'de Ulusal Sağlık Sistemi'nde (NHS) çalışan ve doktora araştırması yürüten Portekizli bir kadın, İçişleri Bakanlığı'ndan ülkedeki yaşam haklarının "hata" sonucu verildiğini öğrenmesinin ardından hayatının altüst olduğunu ifade etti.

Söz konusu kadın, İngiltere'nin AB'den ayrılmasından önceki beş yıldan kısa süredir ülkede bulunan 1,3 milyon kişi gibi, AB yerleşim programı kapsamında ön yerleşik statü almıştı. Bu statünün sorunsuz bir şekilde yerleşik statüye yükseltilmesini bekleyen kadın, bakanlığın kararını öğrenince büyük şok yaşadı.

Kimliğinin korunması için adı Gabriela olarak değiştirilen kadın, "Hayatımın pek çok alanını etkileyeceği için kendimi çok baskı altında hissediyorum" dedi. Yasal kalış hakkının sona ermesi durumunda ortaya çıkabilecek düşmanca ortamdan korktuğunu belirtti.

Gabriela, "İşimi kaybedebilirim, hatta şu anda yaşadığım evi kiralama hakkına bile sahip olmayabilirim çünkü ev sahibine burada yaşama hakkımı kanıtlamam gerekiyor. Banka hesabım da etkilenebilir. NHS'te çalışıyorum, farklı yerlerde üç farklı sözleşmem var ve bu durumun nasıl sonuçlanacağını bilmiyorum, bu gerçekten çok stresli" diye konuştu.

Gabriela, Brexit öncesi beş yıldan kısa süredir ülkede bulundukları için yasal olarak kalmalarına izin verilen "ön yerleşik statü" verilen 1 milyonun üzerindeki AB vatandaşından biri konumunda.

İçişleri Bakanlığı, aralarında çocukların, AB ekonomik alanı dışındaki vatandaşların ve 31 Aralık 2020'den sonra gelenlerin de bulunduğu, statülerini tam "yerleşik statüye" yükseltmek için başvurması gereken kişilerin dosyalarını inceliyor.

Bakanlık, kaç kişiye mektup gönderdiğini açıklamayı reddetti. Ancak bilgi edinme özgürlüğü talebi sayesinde, the3million kampanya grubuna sadece mart ayında 95 kişiye ulaşıldığı bilgisi verildi.

Brezilya ve Portekiz asıllı olan Gabriela, başvuru yaparken Portekiz pasaportuna sahip olmadığını ve bu durumun şu an İçişleri Bakanlığı tarafından sorgulandığını kaydetti.

İçişleri Bakanlığı gönderdiği beş sayfalık mektupta şu ifadeleri kullandı: "İngiltere'nin AB ile yasal bağlarını kestiği 31 Aralık 2020 gece yarısından önce 'ilgili AB vatandaşı' tanımını karşıladığınızı doğrulayan gerekli kanıtlar sunulmadan ön yerleşik statü verildiği dikkatimizi çekti. Şu anda mevcut olan bilgi ve kanıtlara dayanarak, ön yerleşik statünüzün hata sonucu verildiği değerlendirilmektedir."

İçişleri Bakanlığına karşı son derece şeffaf davrandığını ve babasının Portekizli olması sebebiyle doğuştan AB vatandaşı olduğu gerçeği dahil hiçbir şeyi gizlemediğini söyleyen Gabriela, "Vatandaşlık kan bağıyla ilgilidir, bu yüzden doğduğum günden beri değiştirdiğim bir şey değil" dedi.

the3million geçici icra direktörü Monique Hawkins, İçişleri Bakanlığı'nın geriye dönük incelemesinin birçok kişi için yıkıcı bir etkisi olduğunu belirtti.

Grup onlarca vakadan haberdar olduğunu ancak benzer mektuplarla ülkeden sınır dışı edilme tehdidiyle karşılaşacak Gabriela gibi yüz binlerce insan olabileceğini düşünüyor.

Hawkins, "İnsanlar AB yerleşim programına iyi niyetle başvurdu ve yıllar önce İçişleri Bakanlığı tarafından statü verildi. Hayatlarını İngiltere'de kurarak ve kök salarak bu kararlara iyi niyetle uydular. İşlerinde ilerleyen, çocukları okullarda olan ve başka bir ülke tanımayan insanlardan haber alıyoruz ve şimdi, beş yıl sonra, yerleşik statü için başvurduklarında her şeyin bir hata olduğu söyleniyor. Bir yerde hayat kurup bunun altınızdan çekilmesini hayal edin" ifadelerini kullandı.

Gabriela, İçişleri Bakanlığı'nın kararına karşı temyize başvuruyor. Ancak "hata" vakaları meselesi, AB-İngiltere çekilme anlaşmasının AB vatandaşları bölümünün uygulanmasını izlemek üzere kurulan bağımsız kurum Bağımsız İzleme Otoritesi'ni (IMA) de harekete geçirdi.

Kurumdan yapılan açıklamada, "Politikanın AB çekilme anlaşmasıyla uyumsuz olabileceğine dair endişelerin İçişleri Bakanlığı'na iletildiği" bildirildi.

Hawkins, çekilme anlaşmasına göre statünün "yalnızca bunu yapmak gerçekten orantılıysa kaldırılması gerektiğini" belirterek, "İçişleri Bakanlığı bunu tamamen bir kenara itiyor" dedi. Yaklaşımın "tamamen kabul edilemez" olduğunu ifade eden Hawkins, bakanlığa politikasını gözden geçirme çağrısında bulundu.

İçişleri Bakanlığı, bireysel vakalar hakkında rutin olarak yorum yapmama yönünde uzun süredir devam eden bir politika izlediğini açıkladı.

Bakanlık ayrıca, statünün hata sonucu verilmesi ve kişinin gerekli tüm fırsatlara rağmen "doğru şekilde verildiğini" kanıtlayamaması durumunda, bireylerin "kendileri için mevcut olan herhangi bir göçmenlik yoluyla" kalmak için başvuru yapabileceğini ekledi.

Ayrıca yanlışlıkla ön yerleşik statü verilen bir kişinin statü için yeniden geçerli bir başvuru yapabileceği, bu başvurunun reddedilmesi durumunda ise yasal temyiz hakkı doğacağı belirtildi.