İran'da kanser vakalarının artış hızı dünya ortalamasının iki katı

Sağlık Bakanlığı Ulusal Kanser Önleme Komitesi Sekreteri Alireza Motlagh, kadınların aile ve danışma işleri toplantısında kanser hastalığının boyutuyla ilgili açıklamalarda bulundu. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 20 milyon kişinin kansere yakalandığını ve 10 milyon kişinin bu hastalık nedeniyle yaşamını yitirdiğini belirten yetkili, meme kanserinin kadınlar arasında en yaygın tür olduğunu ve toplam kadın kanserlerinin dörtte birini oluşturduğunu kaydetti. Zengin ülkelerde meme kanserini beş yıllık hayatta kalma oranının yüzde 90 civarında seyrettiğini, düşük gelirli ülkelerde ise bu oranın sağlık hizmetlerine erişim ve farkındalık eksikliği nedeniyle yüzde 40'a düştüğünü ifade etti.

İran'daki tabloya de değinen Motlagh, ülkede her yıl ortalama 200 bin yeni kanser vakasının ortaya çıktığını bildirdi. Kanser, İran'da ölüm nedenleri arasında ikinci sırada yer alırken, hastaların yaklaşık yarısı hayatını kaybediyor. Ülkede her yedi kişiden birinin yaşamı boyunca kansere yakalandığına dikkat çeken yetkili, küresel oranın yüzde 20 civarında olması dolayısıyla İran'daki genel oranının dünya ortalamasının altında bulunduğunu ancak artış eğiliminin kaygı verici olduğunu dile getirdi.

Öngörülere göre, İran'daki kanser vakalarının 2040 yılına kadar 2020 seviyesine kıyasla yüzde 115 oranında artması bekleniyor. Bu oran dünyada yüzde 63, Batı Asya bölgesinde ise yaklaşık yüzde 100 olarak hesaplanırken, ülkedeki artış hızının dünya ortalamasının yaklaşık iki katına denk geldiği vurgulandı. Uzama gösteren yaşam süresi bu artışın en önemli sebebi olarak gösterilirken; hava kirliliği, çevresel etkenler, yanlış beslenme, tütün ve alkol kullanımı gibi önlenebilir unsurların da sürece etki ettiği ifade edildi.

Kanserin tek bir hastalık olmadığını ve 200'den fazla türü barındırdığını aktaran Motlagh, her bir türün kendine özgü önleme, teşhis ve tedavi stratejileri gerektirdiğini kaydetti. Tedavi masraflarının ağırlığına dikkat çeken yetkili, İran'daki ailelerin üçte ikisinin bu hastalıktan sonra ağır maliyetlerle karşılaştığını ve hane halkı bütçesinin üçte birinden fazlasının tedaviye ayrılması nedeniyle ailelerin yoksulluğa sürüklenebildiğini belirtti. Önleme çalışmalarına yatırılan her bir doların 6 ila 7 dolar ekonomik geri dönüş sağladığını, dolayısıyla bu yatırımların hem sağlık hem de ekonomi açısından kazançlı olduğunu vurguladı.

Kadınlarda görülen kanser türlerine de değinen Motlagh, meme kanseri oranının her 100 bin kadında 60'ı aştığını ve ortalama tanılama yaşının İran'da 48 civarında olduğunu, Batı ülkelerinde ise bu yaşın 60 ila 65 arasında değiştiğini ifade etti. Bu durumun erken teşhis programlarının yeniden ele alınmasını zorunlu kıldığı belirtildi. Rahim ağzı kanserinin HPV virüsüyle doğrudan ilişkili olduğuna işaret eden yetkili, ülkedeki HPV aşılama oranının yüzde 1'in altında kaldığını, oysa bu hastalığı ortadan kaldırmak için kız çocuklarının en az yüzde 90'ının aşılanması gerektiğini bildirdi. Rahim ağzı kanseri tarama oranının ülke genelinde yüzde 40 seviyesinde bulunduğunu ve hedefin yüzde 70 olduğunu belirten Motlagh, bazı illerde bu oranın yüzde 60'a ulaştığını, bazılarında ise yüzde 11'de kaldığını kaydederek eyaletler arası eşitsizliğe dikkat çekti.

Devletin dezavantajlı kesimlere destek olmasının elzem olduğunu belirten yetkili, yüksek maliyetli HPV aşısının dar gelirli aileler tarafından karşılanamadığını ifade etti. Sağlık Bakanlığının yürüttüğü çalışmalar kapsamında önleme ve tarama hizmetlerinin sigorta kapsamına alındığı, maliyet yönetim programları ve kanser bakım ağının oluşturulduğu aktarıldı. Son olarak, dezavantajlı bölgelerde seyyar tarama merkezlerinin yaygınlaştırılması için hayırseverlerin desteğiyle yeni adımlar atıldığı, sivil toplum kuruluşları ile kadın derneklerinin kamuoyu bilincini artırma ve hastalara destek olma noktasında kritik roller üstlendiği ifade edildi.