İspanya'da halkın üçte biri tatile gidemiyor

İspanya bu yaz yeni turizm rekorları kırmaya hazırlanıyor. Ancak ülkede yaşayanların üçte biri evlerinden en az bir hafta uzaklaşarak tatil yapma imkânına sahip değil.

Haziran ile eylül ayları arasında ülke 43 milyon yabancı turist ağırlayacak. Bu sayı 2025'in aynı dönemine göre yüzde 6 artış anlamına geliyor. Turistlerin harcamalarının 64 milyar euroya yaklaşması öngörülüyor. Bu tahminler Sanayi ve Turizm Bakanlığı'na bağlı Turespaña tarafından yapıldı.

Ulusal İstatistik Enstitüsü'nün 2025 Yaşam Koşulları Anketi ise farklı bir tablo çiziyor. Nüfusun yüzde 32,2'si yılda en az bir hafta evden uzak tatil yapamıyor. Bu oran 2024'e göre 1,2 puan düşmüş olsa da tatil hâlâ birçok İspanyol ailesi için erişilmez durumda.

İspanyol Tüketiciler ve Kullanıcılar Örgütü'nün (OCU) İletişim Direktörü Ileana Izverniceanu, durumun yalnızca seyahat maliyetlerindeki artışla açıklanamayacağını belirtiyor. Örgütün tatil anketine göre İspanyolların yüzde 27'si bu yaz tatile gitmeyeceğini söylerken yüzde 8'i ise hâlâ karar veremediğini belirtiyor. Izverniceanu bu verileri hane halklarının yaşadığı ekonomik belirsizliğin açık bir göstergesi olarak değerlendiriyor.

OCU'nun her yıl açıkladığı Aile Ödeme Gücü Endeksi de hafif bir iyileşme göstererek 47,4 puana ulaştı. Ancak bu seviye salgın öncesi dönemin oldukça altında kalıyor. Izverniceanu ekonominin kâğıt üzerinde düzeldiğini ancak birçok ailenin bunu günlük yaşamlarında hissetmediğini ifade ediyor.

Konut, gıda ve faturalar aile gelirinin büyük bölümünü tüketiyor. OCU verilerine göre ailelerin yüzde 45'i kira, mortgage ve elektrik, gaz, su gibi faturaları ödemekte zorlanıyor. Kirada oturanlarda bu oran neredeyse yarıya yaklaşıyor.

Gıda harcamaları da baskı yaratıyor. Hanelerin yüzde 42'si market alışverişini, özellikle et ve balık gibi temel ürünleri karşılamakta güçlük çekiyor. Diğer günlük giderlerde de benzer sıkıntılar var: ailelerin yüzde 48'i araç masraflarını, yüzde 46'sı diş hekimi ücretlerini, yüzde 36'sı ise enerji faturalarını ödemekte zorlanıyor.

Bu koşullarda tatil harcamaları birçok aile için ilk vazgeçilen kalem haline geliyor. OCU'ya göre hanelerin yüzde 52'si tatil masrafını karşılamakta zorlanıyor ya da çok zorlanıyor. Tatil yapabilenler ise süreyi kısaltıyor, daha yakın yerleri tercih ediyor, daha ucuz konaklama arıyor veya eğlence harcamalarını sınırlıyor.

Örgütün anketine göre bir aile için ortalama plaj tatili maliyeti 1555 euro. Yurt dışı yolculuk 2327 euroya, memleket ziyareti ise 665 euroya mal oluyor. Izverniceanu bu tutarların pek çok aile için karşılanamaz olduğunu söylüyor.

Tasarruf yapamamak durumu daha da ağırlaştırıyor. Ankete katılan hanelerin yüzde 69'u gelirinin bir kısmını kenara koyamadığını belirtiyor. Bu nedenle tatil gibi olağanüstü bir gider planlamak diğer temel ödemeleri riske atabiliyor.

Yaşam Koşulları Anketi beklenmedik harcamaları karşılayamayanların oranının 2025'te yüzde 36,4'e çıktığını gösteriyor. Bu oran bir önceki yıl yüzde 35,8'di. Ayrıca nüfusun yüzde 8,5'i geçimini "büyük zorlukla" sağladığını ifade etti. Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altındaki kişilerin oranı yüzde 25,7, ciddi maddi ve sosyal yoksunluk oranı ise yüzde 8,1 olarak ölçüldü.

Bu veriler, yabancı turistlerden gelecek olumlu beklentilerle aynı dönemde ortaya çıkıyor. Bakanlık yabancı turist harcamalarının 2025'in aynı dönemine göre yüzde 10 artacağını öngörüyor.

OCU tatilin lüks olarak görülmemesi gerektiğini vurguluyor. Izverniceanu tatilin fiziksel ve ruhsal sağlık ile iş-yaşam dengesi açısından önemli olduğunu belirtiyor. Örgüt konut, enerji ve gıda alanlarında yaşam maliyetini düşürecek önlemler talep ediyor. Tatile çıkabilecek ailelere ise erken planlama, fiyat karşılaştırması ve güvenli platform kullanımı gibi önerilerde bulunuyor. Ancak Izverniceanu bu tavsiyelerin temel ihtiyaçlarını zor karşılayan haneler için yetersiz kaldığını söylüyor.