Pentagon'dan Avrupa'ya 6 aylık süre verildi: NATO 3.0 planı geliyor

ABD Savunma Bakanlığı, kıtadaki askeri kuvvet yapısını ve üslenme koşullarını kapsayan 6 aylık kapsamlı bir gözden geçirme süreci başlattığını duyurdu.

Pentagon Savunma Politikaları Müsteşarı Elbridge Colby, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in duyurduğu "Avrupa Varlık Durumu Gözden Geçirmesi"nin ayrıntılarını paylaştı.

Sosyal medya platformu X üzerinden açıklama yapan Colby, incelemenin ABD Başkanı Donald Trump’ın "müttefiklerin savunma yükünü eşit paylaşması" ilkesine dayandığını bildirdi. Yürütülen çalışmanın olağan bir bürokratik prosedür olmadığını vurgulayan Colby, şu ifadeleri kullandı:

"Bu gerçek bir gözden geçirme olacak ve NATO’nun, Avrupa’nın konvansiyonel savunmasında birincil sorumluluğu üstlenmesine doğru hızlı ve geri dönüşü olmayan bir şekilde ilerlemesini sağlayacak. Böylelikle bu süreç, NATO’nun güçlü bir savaş organizasyonu olarak karakterini yeniden kazandığı 'NATO 3.0' hedefini ileriye taşıyacaktır."

Müsteşar ayrıca, ABD’nin askeri duruşunun 2025 Ulusal Güvenlik Stratejisi ile 2026 Ulusal Savunma Stratejisi ile tam uyumlu hale getirileceğini, bu süreçte NATO Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Komutanı General Alexus Grynkewich, ABD Kongresi ve Avrupalı müttefiklerle yakın temas halinde olacaklarını aktardı.

Gözden geçirme kararının temelleri, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in Brüksel’deki NATO Savunma Bakanları Toplantısı’nda yaptığı uyarılara dayanıyor. Müttefiklerin savunma harcamalarını gayri safi yurt içi hasılalarının yüzde 5’i seviyesine çıkarması gerektiğini hatırlatan Hegseth, ABD’nin yıllardır süren "bedavacılık" dönemine son vereceğini ifade etmişti.

Soğuk Savaş dönemindeki caydırıcılığı temsil eden "NATO 1.0" ruhuna dönülmesi gerektiğini belirten Hegseth, şu değerlendirmede bulunmuştu:

"NATO çok uzun süredir kağıttan bir kaplan ve tek yönlü bir yapı olmuştur; artık böyle olmayacak. Tanklar ve hava savunması yerine iklim değişikliği ve cinsiyet eşitliği gibi konulara odaklanan 'NATO 2.0' dönemi geride kaldı. 'NATO 3.0' ile müttefiklerimizin Avrupa'nın konvansiyonel savunmasında fiilen öncülük etmesini sağlayacağız. Amerika, müttefiklerimizin kendi ödediğinden daha fazlasını Avrupa’nın savunması için ödeyemez."

Pentagon'dan yapılan açıklamalarda, ABD'nin Orta Doğu'daki kritik operasyonları sırasında bazı Avrupa müttefiklerinin hava sahası ve üs kullanım izinlerinde zorluk çıkarması da eleştirildi. Altı ay içinde tamamlanması beklenen gözden geçirme raporunun ardından ABD, kriz anlarında gerekli askeri erişimi ve kolaylığı sağlamayan müttefiklere yönelik mali ve askeri katkılarını yeniden değerlendirecek.