İzmir'deki tarihi çeşmeler restorasyonla yenileniyor

İzmir'in Çeşme ilçesinde, ilçe adını alan tarihi çeşmelerin yeniden kent yaşamına kazandırılması amacıyla başlatılan 'Çeşmelerin Çeşme'si' projesinde saha çalışmaları başarıyla tamamlandı. Çeşme Belediyesi Vizyon Ofisi ile İzmir Ekonomi Üniversitesi iş birliğinde hayata geçirilen projeyle, ilçedeki tarihi yapılar bilimsel restorasyon sürecine hazırlanıyor.

Çeşme Belediyesi Vizyon Ofisi ve İzmir Ekonomi Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Mimari Restorasyon Programı ortaklığıyla yürütülen çalışmalarda kritik bir basamak geride kaldı. Tarihi eserlerin belgelenmesi, analiz edilmesi, restitüsyon ve restorasyon aşamalarına temel teşkil edecek kapsamlı saha taramaları sonuçlandırıldı.

Süreç kapsamında 26 öğrenci, 13 ekip halinde yaklaşık 6 hafta boyunca Musalla, Sakarya, 16 Eylül ve İsmet İnönü mahallelerindeki 16 tarihi çeşmede detaylı ölçüm, fotoğraflama ve yerinde incelemeler yaptı. Çıkarılan rölöve, malzeme ve bozulma analizleri sayesinde yapıların mevcut durumları bilimsel olarak kayıt altına alındı ve restorasyon için gereken altyapı hazırlandı.

Çalışmanın temel hedefleri arasında, çeşmelerin mimari niteliklerini ve özgün malzemelerini belgelendirmek, zamanla meydana gelen tahribatları belirlemek, koruma gereksinimlerini ortaya koymak ve bu kültürel mirasın şehir hafızasındaki yerini sağlamlaştırmak yer alıyor.

Çeşme Belediye Başkanı Lâl Denizli, projenin yalnızca yapıların korunmasıyla sınırlı kalmayıp kentin kimliğinin yeniden öne çıkarılmasına da büyük katkı sunacağını ifade etti. Denizli, "Çeşmemizin ismini aldığı tarihsel mirasımızı yeniden ayağa kaldırmak için hocalarımız ve öğrencilerimizle yürüttüğümüz alan çalışmalarımızın sonuna geldik. Başlatacağımız restorasyon çalışmalarıyla çok yakında Çeşmemiz çeşmelerine kavuşacak" dedi.

Kültür turizminin gelişiminde tarihi mirasa sahip çıkmanın önemine dikkat çeken Denizli, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Çeşme'yi anlatırken denizimizi, doğamızı ve turizmimizi elbette ön plana çıkarıyoruz. Ancak kültür turizmini güçlendirmenin yolu, tarihsel mirasımıza sahip çıkmaktan ve onu görünür kılmaktan geçiyor. Tarihi çeşmelerimiz kent kimliğimizin en güçlü simgeleri. Bu mirası koruyarak gelecek kuşaklara aktarmaya ve ziyaretçilerimizin Çeşme'yi tüm değerleriyle deneyimleyebileceği bir kent oluşturmaya devam ediyoruz."

İzmir Ekonomi Üniversitesi Mimari Restorasyon Programı Öğretim Görevlisi Yarkın Üstünes ise bir kentin kimliğinin yalnızca yeni yapılarla değil, geçmişini yaşatan değerlerle güçlendiğini belirtti. Çeşme'ye adını veren yapıların bilimsel yöntemlerle belgelenmesinin kentin belleğini geleceğe taşıyan mühim bir adım olduğunu kaydeden Üstünes, çalışmanın öğrenciler için uygulamalı bir eğitim imkânı sunduğunu ve üniversite birikimini toplum yararına dönüştürdüğünü dile getirdi. Üstünes, projede Öğretim Görevlisi Duygu Aksoy'un da büyük emeği bulunduğunu vurgulayarak öğrencileri tebrik etti.

Elde edilen teknik veriler ışığında her bir çeşmenin özgün malzemesi, yapım tekniği ve yıpranma sebepleri göz önünde bulundurularak restorasyon projeleri hayata geçirilecek. Uygulama aşamasında orijinal dokunun muhafaza edilmesi, en az müdahale kuralı ve bilimsel koruma teknikleri esas alınacak.