Katar: ABD ile İran arasında kısa vadeli çözüm için çalışmalar ilerliyor

Katar, Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında yeni bir tırmanışı engelleyecek ve doğrudan görüşmeleri yeniden başlatacak "kısa vadeli bir çözüm" bulma çabalarının ileri bir aşamaya geldiğini açıkladı. Bölgesel arabulucular aracılığıyla taraflar arasında taslak metinlerin dolaşıma sokulduğu bildirildi.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Dr. Majed Al Ansari salı günü yaptığı açıklamada, Katar'ın Washington ile Tahran arasında fikir ve teklif alışverişinde bulunmak üzere Umman ve Pakistan ile birlikte çalıştığını belirtti. "Tüm bölge, herhangi bir tırmanışı önlemek ve bir çözüm bulmak için artık ortaklaşa çalışıyor" ifadelerini kullandı.

Doha'da gazetecilere konuşan Al Ansari, "Şu andaki odak noktamız tırmanışı önlemek, boğazı yeniden açmak ve taraflar arasında diplomasi kapısını yeniden aralamaktır" dedi.

Katar Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, tüm taraflarla çabaların sürdüğünü teyit ederek, "Şu anda konuştuğumuz sırada bile diplomatik bir çözüme doğru ilerliyoruz. Sahada halihazırda çok ilerlemiş aşamada olan mevcut çabalar var" diye konuştu.

Bu açıklamalar, Washington ve Tahran'ın müzakerelerin yapılıp yapılmadığına dair çelişkili iddialarına karşılık önemli bir gerçeklik payı sunuyor.

ABD Başkanı Donald Trump pazartesi günü yaptığı açıklamada görüşmelerin sürdüğünü belirtmiş ve bu diplomatik girişimi, İran'ın daha fazla askeri eylemden önce bir anlaşma imzalaması için "son şansı" olarak nitelendirmişti.

İran ise Amerika Birleşik Devletleri ile müzakere ettiğini yalanladı; ancak Tahran, Hürmüz Boğazı'ndaki seyir serbestisi konusunda Umman ile görüşmeler yürüttüğünü bildirdi.

Al Ansari, şu anda planlanmış doğrudan bir ABD-İran görüşmesi olmadığını, ancak arabulucuların iki taraf arasında fikir ve teklifleri iletmeye devam ettiğini kaydetti. Yakın zamanda görüşmelerin yeniden başlamasını sağlayabilmeleri durumunda, bölgede barış ortamına yeniden dönülmesini sağlayacak büyük bir anlaşmaya doğru ilerleyebilecekleri konusunda umutlu olduklarını vurguladı.

Ayrıca Umman'ın son iki hafta içinde diplomatik çabalarda giderek daha belirgin bir rol üstlendiğini ve Doha'nın Maskat ile yakın koordinasyon içinde çalıştığını söyledi.

"Arabulucular Katar, Pakistan ve şimdi de Umman, bu konuda hep birlikte çalışıyor" diyen Al Ansari, her iki taraf arasındaki görüşmeleri kolaylaştırmak ve fikir ile taslak alışverişinde bulunmak için Ummanlılarla çok yakın koordinasyon içinde olduklarını ifade etti.

Belirli bir taslak anlaşmanın değiş tokuş edilip edilmediği sorulduğunda Al Ansari, masada tam bir belgenin olduğunu doğrulamaktan kaçındı.

"Mesleğin doğası gereği taslaklar her zaman alınıp veriliyor" diyen sözcü, belirli bir taslak hakkında yorum yapmayacağını ancak olası bir anlaşmaya dair dilin hazırlandığını ve taraflar arasında dolaşıma sokulduğunu dile getirdi.

Hürmüz'de serbest seyir temel odak noktası

Arabuluculuğun acil odak noktası, "doğrudan görüşmeleri yeniden alevlendirmeye yardımcı olacak" kısa vadeli bir anlaşmayı güvence altına almak olup, şu anki ana hedef Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak.

Al Ansari, "Şu anki odak noktamız tırmanışı önlemek, boğazı yeniden açmak ve taraflar arasında diplomasi kapısını yeniden aralamaktır" dedi. Dışişleri bakanlığı yetkilisi, bölgelerinde büyük bir tırmanış görmek istemediklerini ve olayların tersi yönde ilerlediğini ekledi.

Trump, bir anlaşmanın ilk aşamasının Hürmüz'ü derhal yeniden açacağını, ikinci aşamanın ise İran'ın nükleer programını ele alacağını ifade etmişti.

Ticari gemilere yönelik kısıtlamalar ve saldırılar deniz taşımacılığını ciddi şekilde aksattı. İngiltere Deniz Ticareti Operasyonları ajansına göre, salı günü erken saatlerde Umman açıklarında bir kargo gemisi kimliği belirlenemeyen bir cismin isabet aldığını bildirdi.

Al Ansari, Katar'ın önceliğinin seyrüsefer serbestisini yeniden tesis etmek ve boğazın siyasi bir koz olarak kullanılmasını engellemek olduğunu kaydetti.

"Oradaki statükoda herhangi bir değişikliği kabul edemeyiz" diyen yetkili, "Herkesin Hürmüz Boğazı'nı her zaman kullandıkları şekilde kullanmasına izin verecek diplomatik bir çözüm arıyoruz" şeklinde konuştu.

Boğazı yönetmek için olası finansal düzenlemeler de dahil olmak üzere gelecekteki herhangi bir sistemin uluslararası hukuka uyması ve bölge genelinde kabul edilmesi gerektiğini söyledi.

Al Ansari, bunun bir veya iki ülke ya da bunların herhangi bir kesimiyle değil, tüm bölge ülkeleriyle koordinasyon içinde olması gerektiğini vurguladı.

Sözcü, su yolunun asla "siyasi ya da diplomatik şantaj aracı veya bölgesel ile uluslararası aktörlere karşı bir koz" olarak kullanılmaması gerektiğini ekledi.

Katar, bölge ülkelerinin mutabık kalması halinde yeni bir yönetim düzenlemesini destekleyecek.

Katar'dan İsrail'e Gazze yol haritası için baskı çağrısı

Diğer yandan Al Ansari, Hamas ve Filistin tarafının üzerinde anlaşmaya varılanlara uyduğunu belirterek, İsrail'in Gazze yol haritasını uygulaması için uluslararası topluma baskı çağrısında bulundu.

Yol haritası, savaşı sona erdirmek ve Gazze'nin yeniden yapılanması ile toparlanmasına doğru ilerlemek amacıyla hazırlanan daha kapsamlı plan çerçevesinde hem İsrail hem de Hamas için adımlar belirliyor.

"Hamas tarafında ve Filistin tarafında, yol haritasında üzerinde anlaşılan her şeye bağlılık gördük" diyen Al Ansari, beklentinin İsrail'in de aynı şeyi yapması yönünde olduğunu kaydetti.

Al Ansari, uluslararası toplumu İsrail'e planı eksiksiz uygulaması için baskı yapmaya çağırdı.

"Uluslararası topluma, İsrail'e planı uygulaması için doğru baskıyı yapması konusunda yalvarıyoruz" diyen sözcü, ayrıca İsrail'e Gazze'den ve diğer işgal altındaki topraklardan çekilme çağrısında bulundu.

Al Ansari, "İsrail'in, uluslararası hukuka bağlılık göstererek işgal ettiği tüm topraklardan çekilmesi gerektiğine inanıyoruz" diyerek bu işgalin mevcut ya da geçmiş hiçbir güvenlik durumuyla haklı gösterilemeyeceğini belirtti.

Yol haritasının tam olarak uygulanmasının bölgeyi barış yoluna sokabileceğini ve Gazze nüfusuna iki yılı aşkın süredir süren bombalamalar ile insani acılardan kurtulma imkanı sunabileceğini ifade etti.