Kayaları 200 derece ısıtıp tarlalara serpecekler

Fas'ın Ben Guerir kentindeki Mohammed VI Polytechnic University (UM6P) bünyesinde bir çalışma yapıldı. Araştırmaya Kanada'daki Canadian Light Source bilim merkezinden uzmanlar da katkı sağladı. Sonuçlar, Minerals Engineering dergisinde yayımlandı.

Araştırmacılar, potasyum açısından zengin siyenit adı verilen magmatik kayayı kullandı. Siyenit, doğal olarak potasyum içeriyor. Potasyum, bitkilerin büyümesi ve verimli ürün vermesi için gerekli temel besin maddelerindendir.

Bu yüzden çiftçiler genellikle tarlalarına potasyum içeren gübreler ekliyor. Ancak siyenitteki potasyumun bir dezavantajı var. Potasyum, kayanın yapısına sıkıca bağlı durumda bulunduğu için kaya doğrudan öğütülüp tarlaya serpildiğinde bitkiler yeterince yararlanamıyor.

Araştırmacılar, kayayı bitkiler için kullanılabilir hale getirmek amacıyla yeni bir yöntem geliştirdi. Öğütülen kaya, kalsiyum oksit ile karıştırıldı ve su ilavesiyle 160 ila 200 derece arasında ısıtıldı. Bu işlem yaklaşık 7 saat sürdü.

Isıtma sırasında kayanın yapısı değişti. İçinde sıkışan potasyum, daha kolay açığa çıkabilecek hale geldi. Böylece kaya, bitki besinlerinin ulaşılabilirliğini artırdı.

Isıtma işleminden sonra kaya suyla temas ettiğinde potasyum salmaya başladı. Salım süreci bir anda gerçekleşmedi; ilk etapta hızlı bir açığa çıkma oldu, ardından bu süreç yavaşladı. Bu durum tarımsal açıdan önem taşıyor.

Artık tarlaya eklenen malzeme, bitkilerin ihtiyaç duyduğu potasyumu sağlayabilecek bir kaynak haline geldi. Normalde tarım için yeterince kullanışlı olmayan kaya, işlemden sonra potasyum gübresi işlevi görebiliyor. Ayrıca, ortaya çıkan malzeme sadece potasyum sağlamıyor.

İşlemde kullanılan kalsiyum, toprağa kalsiyum kazandırma ve asitli toprakların yapısının iyileştirilmesine yardımcı olma potansiyeline de sahip. Araştırmanın önemli bir yönü, gübre üretiminde yerel kaya kaynaklarının kullanılabilmesidir. Potasyum gübresi için gerekli ham maddeler başka bölgelerden almak yerine, uygun kaya yataklarının bulunduğu yerlerde işlenerek tarımda değerlendirilebilir. Bu yöntem henüz araştırma aşamasındadır. Ancak sonuçlar, doğrudan tarlaya verildiğinde bitkinin yeterince yararlanamadığı potasyum zengini kayaların işlenerek gübre kaynağına dönüştürülebileceğini göstermektedir.