Kuzine soba ustalığı yok olma tehlikesiyle karşı karşıya

Trabzon'da 35 yıldır kuzine soba üreten Cemil Kitapçı, bir zamanlar birçok sobacının bulunduğu kentin artık bu mesleğin yok olma noktasına geldiğini belirtti. Kitapçı, yeni neslin bu mesleği tercih etmemesi nedeniyle 10-15 yıl içinde kuzine soba ustası kalmayabileceğini ifade etti. 1990 yılından beri baba mesleğini sürdüren 57 yaşındaki Kitapçı, mesleğin giderek yok olduğunu, çırak bulmanın neredeyse imkansız hale geldiğini dile getirdi. Kuzine sobaların en parlak döneminin 1960-1970 yılları arasında yaşandığını kaydeden Kitapçı, o yıllarda hemen her evde kuzine soba bulunduğunu, ancak teknolojinin gelişmesi ve doğalgaz ile kömür kullanımının yaygınlaşmasıyla ilginin azaldığını söyledi. Kuzine sobada pişen yemeklerin tadının farklı olduğunu vurgulayan Kitapçı, bu özelliğin hâlâ bazı kullanıcılar tarafından tercih edildiğini belirtti. Geçmişte Trabzon'da yaklaşık 25-30 sobacı varken, günümüzde bu sayının 5-6'ya düştüğünü, kalan ustaların da dükkanlarını kapattığını ifade etti. Kitapçı, 10-15 yıl içinde bu mesleği sürdürecek usta bulmanın daha da zorlaşacağını söyledi. Kuzine sobaların günümüzde daha çok kırsal kesimde ve nostalji amacıyla kullanıldığını kaydetti. Cemil Kitapçı, kuzine sobanın artık antika haline geldiğini belirterek, "Baba mesleğim; bu işi babamdan öğrendim. 1990 yılından beri yapıyorum. Ancak bu işi sürdürecek yeni nesil arkadan gelmiyor. Nadir çıkıyor, hatta yok denecek kadar az" dedi. Kuzine sobanın Karadeniz Bölgesi'nde en az 120 yıllık geçmişe sahip olduğunu belirten Kitapçı, bu sobaların 1960-1970 yılları arasında çok popüler olduğunu, ancak teknoloji ilerledikçe, doğalgazın ve kömürün yaygınlaşmasıyla ilginin azaldığını vurguladı. Vatandaşlardan Adem Koç ise kuzine sobayı daha çok köylerde tercih ettiklerini dile getirerek, "Dedemden beri buradan sürekli soba alırdık. Sobayı genelde köyde kullanıyoruz. Buraların iklimi nemli olduğu için sobalar erken çürüyor. Kuzine sobanın kalın olması bizim için avantajlı. Doğalgaz gelmeden önce kömür sobası kullanmıyorduk. Karadenizliyiz, odun sobası kullanıyoruz. Yemeğimizi burada pişiriyoruz. Özellikle Ramazanlarda güveç için kullanırız. Şu anda bu sobalar genellikle köylerde kullanılıyor" şeklinde konuştu.