
Mantar liflerinden üretilen kumaş kendini onarıyor ve temizliyor
Bilim insanları, Cordyceps militaris mantarının miselyumunu kullanarak yırtıldığında kendini onaran ve lekeleri uzaklaştıran kumaş üretti.
Science Advances dergisinde yer alan araştırmada, Cordyceps militaris türü mantarın miselyum yapısı tercih edildi. İmalat aşamasında mantarın tamamen canlılığını yitirmesine müsaade edilmedi. Bu yöntem sayesinde kurutulan maddeler, tekrar besin maddesi ve uygun şartlar verildiğinde gelişmesini sürdürebiliyor.
Bilim insanları, materyalde meydana gelen zedelenmiş kısımlara taze miselyum parçaları ekleyip besin takviyesi sağladı. Canlanan mantar lifleri boşluk alanlara doğru uzayarak parçaları tekrar birleştirdi. Bu sayede yırtıklar herhangi bir dikiş ipliği veya yapıştırıcı maddeye gerek duyulmadan kapatıldı.
Onarma prosedürü 10 defa yinelendiğinde bile materyalin dayanıklılık gücünün ilk halinin yaklaşık yüzde 89 oranını muhafaza ettiği saptandı. Miselyum tabakası aynı zamanda sıvı itici bir nitelik sergiledi. Gerçekleştirilen deneylerde su damlacıklarının kumaşın içine sızmadan yüzeyden kayıp giderken kiri de beraberinde götürdüğü gözlemlendi. Böylece kumaşın kendi kendini temizleme kabiliyetine sahip bir yüzey meydana getirdiği tespit edildi.
Söz konusu teknolojinin giyim eşyalarında değerlendirilebileceğini kanıtlamak amaciyla çalışma grubu, tasarım firması Peelsphere iş birliğiyle yaklaşık 20 miselyum parçasından meydana gelen bir elbise tasarladı. Çeşitli mikroorganizmalar devreye sokularak kumaşa mavi, kırmızı, turuncu ve mor renk tonları da eklendi.
Kumaş maddesinin kullanım süresi dolduğunda doğada yok olabildiği de denendi. Aynı maddeden üretilen ufak bir kutu toprak altına gömüldüğünde yaklaşık 41 günde büyük oranda çözündü.
Araştırmacılar, bu teknolojinin henüz günlük kıyafetlerde kullanım için hazır olmadığını ifade ediyor. Sağlamlık ve seri imalat alanında araştırmalar devam ederken, canlı miselyum yapısının ilerleyen dönemde tekstil sektöründe ve doğada çözünebilen ürünlerde değerlendirilmesi amaçlanıyor.







