Muz atıkları değerlendiriliyor: Ekonomik potansiyeli 94 milyon dolar

Ülkede yıllık ortalama 3,78 milyon ton muz gövdesi atığı oluşuyor. Bu miktarın yalnızca yüzde 1'inin değerlendirilmesi, yılda yaklaşık 37 bin 800 ton muz lifi elde edilmesini sağlıyor. Hasat sonrası geride kalan muz gövdeleri toplanarak temizleniyor ve özel makinelerle işleniyor.

Gövde içindeki uzun lifler ayrılıyor ve kurutularak kullanım amacına göre işleniyor. Yaklaşık 5 ila 8 muz bitkisinden 1 kilogram lif elde edilebiliyor. Muz lifleri yalnızca ip ya da basit el işi ürünlerinde kullanılmıyor.

Bangladeş’te bu liflerden geleneksel sari kıyafetler, perdeler, paspaslar, sepetler, çantalar ve ambalaj malzemeleri üretiliyor. Lifin iç kısmının ipeğe benzer yumuşak yapısı, tekstil sektöründeki kullanımını artırıyor. Ekonomik açıdan en dikkat çekici tarafı, daha önce düşük değere sahip olan bir tarım atığının gelir kaynağına dönüşmesi.

Yerel üreticiler, muz lifini kalitesine göre kilogram başına yaklaşık 180 ila 600 taka arasında satabiliyor. Bazı işletmeler, yüzlerce küçük üreticiden lif toplarken, evlerinde lif örerek ek gelir sağlayan kadınlar da bulunuyor. Bir araştırmaya göre, sektörün ticari ölçekte geliştirilmesi halinde Bangladeş, muz lifinden yıllık 94 milyon dolarlık ihracat geliri elde edebilir.

Ancak şu anda ülkenin muz lifi ihracatından elde ettiği gelir yaklaşık 1,5 milyon dolar seviyesinde. Muz lifinin piyasa fiyatının, Bangladeş’in önemli ihraç ürünlerinden jüt lifinin iki katından fazla olması, üreticilerin ilgisini artırıyor. Ayrıca, muz lifinin elde edilmesi için yeni tarım alanı açılması gerekmemesi ve hasat sonrası geride kalan gövdelerden elde edilmesi de önemli bir avantaj.

İşlem sonunda kalan parçalar ise tamamen çöpe gitmiyor. Lif çıkarıldıktan sonra geriye kalan organik malzeme, solucan gübresine dönüştürülerek yeniden tarımda kullanılabiliyor. Böylece muz hasadından kalan gövdelerin büyük bir kısmı ekonomik değere dönüştürülüyor.