NASA'nın Swift Gözlemevi'nin kurtarma görevi başarısız oldu

NASA, 22 yıldır uzayda görev yapan Neil Gehrels Swift Gözlemevi'nin yörüngesini yükseltme planının başarısız olduğunu duyurdu. 3 Temmuz'da uzaya fırlatılan LINK adlı uydu, yaşanan kontrol sorunları nedeniyle gözlemevini bu yıl içerisinde Dünya atmosferine düşmekten kurtaramadı.

Arizona merkezli Katalyst Space Technologies tarafından geliştirilen LINK, yalnızca dokuz ayda üretildi ve Northrop Grumman'a ait Pegasus XL roketiyle fırlatıldı. Ancak, fırlatmadan birkaç hafta sonra, LINK kontrolsüz bir şekilde dönmeye başladı. Şirket, LINK'in kontrolünü yeniden sağlamayı başarsa da bu durum önemli ölçüde zaman kaybına yol açtı.

NASA, Swift'in giderek irtifa kaybettiğini ve bilimsel görevini bu yıl içinde tamamlayacağını belirtti. Gözlemevinin yaklaşık 300 kilometrelik kritik irtifanın altına inmesi bekleniyor. Böylece, Swift büyük ölçüde yanarak Dünya atmosferine yeniden girecek.

Bu düşüşte, Güneş'teki faaliyetlerin artırdığı atmosferik sürüklenmenin etkili olduğu ifade edildi. NASA Başkanı Jared Isaacman, kurtarma operasyonunun başarısız olmasına rağmen görevin değerli bir deneme olduğunu belirtti. Isaacman, elde edilen deneyimlerin gelecekteki uydu bakım ve müdahale teknolojilerine katkı sağlayacağını vurguladı.

Kurtarma planının iptali, LINK’in görevinin sona erdiği anlamına gelmiyor. NASA ve Katalyst, uydunun Swift ile buluşma girişimini bir teknoloji gösterimi olarak sürdürmeyi planlıyor. LINK’in, Swift’i inceleyerek olası yakalama noktalarını belirlemesi bekleniyor, ancak bu denemenin ne zaman gerçekleştirileceği henüz net değil.

Swift, uzayda bakım yapılabilecek şekilde tasarlanmadığı için elde edilecek verilerin, gelecekte benzer kurtarma ve uydu bakım operasyonlarının geliştirilmesinde kullanılacağı hedefleniyor. Katalyst CEO'su Ghonhee Lee, bu yüksek riskli görevin önemli deneyimler sağladığını ve bilgilerin gelecekteki uydu buluşma ve bakım operasyonlarında kullanılacağını ifade etti.

Neil Gehrels Swift Gözlemevi, 2004 yılında fırlatıldı ve yaklaşık 22 yıldır alçak Dünya yörüngesinde astrofizik araştırmaları yapıyor. Gama ışını patlamaları gibi ani kozmik olayları hızla tespit etme yeteneğiyle bilinen Swift, NASA'nın önemli uzay gözlemevlerinden biri haline geldi. Swift'in görevini devralacak başka bir gözlemevi bulunmuyor.

NASA, Swift'in kaybı sonrasında oluşacak boşluğu mevcut aktif gözlemevleriyle doldurma ve ani kozmik olaylara hızlı yanıt verebilecek yeni yöntemler geliştirme çalışması yapacağını açıkladı.