Orman yangınlarının dumanı kalp sağlığını olumsuz etkiliyor

Yeni bir araştırma, orman yangını dumanının, kilometrelerce uzaktaki bireyler için bile tehlike oluşturduğunu ortaya koydu. Uzmanlar, bu dumanın kalp krizi ve inme riskini artırabileceği konusunda halkı uyarıyor. Türkiye’de haziran ayından bu yana 16 ilde toplam 44 orman yangını meydana geldi. Yunanistan’da da benzer yangınlarla mücadele sürüyor. Türkiye Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Kahraman Coşansu, orman yangınlarından yayılan ince partiküllerin (PM2.5) akciğerlerden kana geçerek kalp ve damar sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirtti. Prof. Dr. Coşansu, "Yangın dumanı yalnızca solunum yollarını etkilemekle kalmaz, kalp ve damar sistemini de olumsuz etkiler. Son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalar, uzun süre dumana maruz kalan bireylerde kalp krizi, felç, ritim bozukluğu ve kalp yetmezliği riskinin arttığını göstermektedir. Özellikle kalp hastaları, hipertansiyon ve diyabeti olanlar ile yaşlı bireylerin daha dikkatli olmaları gerekmektedir," dedi. European Heart Journal’da yayımlanan bir çalışmada, orman yangını dumanına maruz kalan yaşlı bireylerde inme riskinin belirgin şekilde arttığı tespit edilmiştir. Araştırmacılar, yangın dumanındaki ince partiküllerin damar iltihaplanmasını artırarak pıhtı oluşumunu kolaylaştırabileceğini bildirdi. 65 yaş ve üzerindeki yaklaşık 25 milyon Amerikalının sağlık kayıtlarını analiz eden çalışmada, orman yangını dumanının neden olduğu riskin, trafik ve sanayi kaynaklı benzer düzeydeki kirliliğin oluşturduğu riskten neredeyse iki kat daha fazla olduğu bulundu. Orman yangını dumanı, ABD’de yılda yaklaşık 17 bin ek inme olayına yol açıyor. Geçen yıl The Lancet Planetary Health dergisinde yayımlanan bir başka çalışma ise orman yangınlarından kaynaklanan günlük duman seviyelerinin, 32 Avrupa ülkesinde 541 milyon insanın ölüm kayıtlarıyla karşılaştırıldığında, yangın kirliliği sonrası yedi gün içinde ölümlerin arttığını göstermiştir. Barselona Küresel Sağlık Enstitüsü’nden araştırmacılar, orman yangını dumanının standart hava kirliliğinden daha zehirli olduğunu ifade etti. American Heart Association dergisinde yayımlanan kapsamlı bir derlemede de benzer sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırmalara göre orman yangını dumanı; kalp krizi, ani kardiyak ölüm, ritim bozukluğu, kalp yetmezliği nedeniyle hastaneye yatış ve kardiyovasküler ölümlerle ilişkilendirilmiştir. Prof. Dr. Coşansu, yangın alanında yaşayanların kapalı alanlarda kalması, pencereleri kapalı tutması ve mecbur kalmadıkça dışarı çıkmamaları gerektiğini vurguladı. Dışarı çıkmaları gerekiyorsa, koruyucu maske kullanmaları gerektiğini belirtti. Göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı veya ani konuşma bozukluğu gibi belirtiler söz konusu olduğunda ise derhal sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği uyarısında bulundu. Dışarıda hava çeken klima sistemlerinin kapatılması, orman yangınının yakınında bulunuluyorsa uzun süre dışarıda kalmaktan ve yorucu egzersizlerden kaçınılması gerektiği tavsiye edilmektedir. Araçta iken dumanlı bölgelerden geçildiğinde camların kapatılması ve havalandırmanın iç hava sirkülasyonuna ayarlanması önerilmektedir. Astım veya diğer akciğer rahatsızlıkları olanların inhalerlerini yanlarında bulundurmaları önemlidir. Dışarı çıkmaları gerektiğinde FFP2 ya da N95 maske takılması, partiküllerin bir kısmını filtreleyecektir. Ayrıca bilimsel çalışmalar, orman yangınlarının sadece fiziksel olarak etkilenenler için değil, yüzlerce kilometre uzaktakiler için de ciddi riskler oluşturduğunu göstermektedir. Yangın dumanında bulunan partiküllerin uzun vadede ölümcül sonuçlar doğurabileceği bilgisi, İskoçya’da çıkan bir orman yangınından sonra dumanların 80 kilometre doğuya kadar ulaştığını göstermektedir.