Orman yangını dumanına karşı uzmanından 4 kritik uyarı
Orman yangınlarının yaydığı yoğun dumanın halk sağlığını tehdit ettiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Berivan Usta, zararlı partiküllere karşı evlerin izole edilmesi, doğru maske kullanılması ve kronik hastaların dikkatli olması gerektiğini vurguladı.
Yaz aylarındaki yüksek sıcaklıklarla beraber Türkiye genelinde, özellikle Ege ve Akdeniz bölgelerinde art arda orman yangınları yaşanıyor.
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Berivan Usta, bu yangınların yalnızca doğaya zarar vermekle kalmayıp halk sağlığını da ciddi şekilde tehdit eden bir krize dönüştüğünü belirtti.
Alevlerin yanı sıra rüzgarla yayılan yoğun duman, kül bulutları ve zehirli partiküllerin günlük yaşamı olumsuz etkilediğine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Berivan Usta, dumanın içeriğini açıkladı. Dr. Öğr. Üyesi Usta, bu zehirli dumanın mikroskobik parçacıklar, uçucu organik bileşikler, ağır metaller, karbonmonoksit gibi zararlı gazlar ile kanserojen maddeler barındırdığını söyledi. Gözle görülemeyecek kadar küçük bu partiküllerin solunum yoluyla akciğerlere kadar inebildiğini ve kana karışabildiğini belirten Usta, aynı zamanda içme sularına ve ekinlere de bulaşarak zincirleme bir risk oluşturduğunu ifade etti.
Yangın dumanının özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik rahatsızlığı bulunanlar için ani solunum problemlerine yol açabildiğini dile getiren Dr. Öğr. Üyesi Usta, sağlıklı kişilerin dahi baş ağrısı, göz yanması ve boğaz tahrişi yaşayabileceğini kaydetti. KOAH, astım, bronşit ve akciğer yetmezliği olanlar ile alerjik bünyeliler, çocuklar ve yaşlılar için sürecin hayati riskler barındırdığını vurgulayan Usta, fiziksel temasın en aza indirilmesi ve korunma yöntemlerinin uygulanması gerektiğini belirtti.
Dr. Öğr. Üyesi Berivan Usta, dumandan etkilenen bölgelerde yaşayanların sağlığını korumak için alınması gereken dört önemli önlemi şu şekilde aktardı:
İç mekan hava kalitesinin korunması ve evin izole edilmesi: Dumanın yoğun olduğu zamanlarda dışarı çıkılmamalıdır. Pencereler ve kapılar sıkıca kapatılmalı, hava akımını kesmek için kapı altlarına nemli havlular konulmalıdır. Varsa HEPA filtreli hava temizleyiciler yüksek kademede çalıştırılmalı, klimalarda ise dışarıdan hava almak yerine iç sirkülasyon modu seçilmelidir. Dış hava temizlendiğinde evler kısa süreliğine havalandırılabilir.
Doğru maske seçimi: Dışarı çıkmanın zorunlu olduğu hallerde standart cerrahi ve bez maskeler yetersiz kalmaktadır. Mikroskobik partikülleri filtreleyebilen N95, FFP2 veya FFP3 gibi profesyonel maskeler tercih edilmeli, maskenin yüze tam oturması sağlanmalıdır. Maske bulunmadığı acil durumlarda kalın bir bez ya da nemli havlu ile ağız ve burun kapatılmalıdır.
Kronik hastaların ekstra dikkat etmesi: Astım ve KOAH gibi rahatsızlığı olan hastalar ilaçlarını, inhaler ve spreylerini düzenli kullanmaya devam etmelidir. Nefes darlığı, öksürük, göğüs ağrısı veya hırıltı durumunda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Bol sıvı tüketimi: Duman solunum yollarında kuruluğa ve tahrişe sebep olur. Su ve bitki çayı tüketmek mukozayı nemli tutarak vücudun savunmasına ve toksinlerin atılmasına yardımcı olur.
Doğal afet sürecinde panik yapmadan bilinçli hareket edilmesinin önemine değinen Dr. Öğr. Üyesi Berivan Usta, resmi kurumların yapacağı hava kalitesi uyarıları ile acil durum duyurularının yakından izlenmesi gerektiğini söyledi. Tahliye kararı alınan bölgelerin can güvenliği için hızla terkedilmesi gerektiğini belirten Usta, hiçbir mülkün insan hayatından değerli olmadığını ifade etti.
