Otomotivde daralma: Temmuzda satışlar yüzde 25 düştü

Otomotiv sektöründe yılın ikinci yarısında beklenmedik bir daralma gözlemleniyor. Temmuz ayı verilerine göre, otomobil ve hafif ticari araç pazarı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 25'ten fazla küçülerek 80 bin 786 adede düştü. Bu rakam, 2022 yılından bu yana en düşük Temmuz performansı olarak kaydedildi. Yılın ilk yedi ayında ise pazar, yüzde 11 daralarak 640 bin adedin altına indi. Daralmanın belirtileri Şubat ayında ortaya çıkmaya başladı; yakın coğrafyadaki olaylar, lojistik maliyetlerindeki artış ve ekonomik program hedeflerinin 2027'ye ertelenmesi bu duruma katkı sağladı. Haziran ayında yapılan stok eritme kampanyaları geçici bir toparlanma sağlasa da, Temmuz'da showroom trafiğinde belirgin bir azalma meydana geldi. Araç arzında ise önemli bir artış yaşanıyor. Avrupa'daki emisyon cezalarından kaçınmak isteyen üreticiler, içten yanmalı araçları Türkiye'ye yönlendirdi ve bayilerde araç bolluğu oluştu. Liste fiyatlarında 500 bin liraya kadar indirimler yapıldı; 2,5 milyon lira olan araçlar 2 milyon liraya geriledi. Ancak tüketiciler showroomlara gitmekten uzak duruyor. Bunun iki ana nedeni bulunuyor: Otomobilin yatırım aracı olma niteliğini kaybetmesi ve krediye erişimde yaşanan zorluklar. BDDK'nın taşıt kredisi matrahlarını dört yıldır güncellemiyor olması sebebiyle, 2 milyon lira değerindeki bir araç için bankalar yalnızca yüzde 20 kredi sağlıyor ve vade 12 ay ile sınırlı. Bu durum, nakdi olmayan tüketicileri zorlarken, nakdi olanlar da alım kararlarını ertelemektedir. Elektrikli araç segmenti de bu daralmadan etkilenmiş durumda; Temmuz ayında bu pazardaki düşüş yüzde 26'yı aştı. ÖTV matrahının güncellenmemesi, küçük fiyat artışlarının araçların üst vergi dilimine geçmesine neden olması ve fiyat farkının yaklaşık 1 milyon liraya ulaşması sorunlar yaratıyor. Ayrıca, Çin, Japonya ve Meksika'dan gelen araçlara yönelik kısıtlamalar arzı olumsuz etkiliyor. Sektör temsilcileri, önümüzdeki beş ayın kritik olduğunu ve ÖTV matrahları ile kredi koşullarında bir değişiklik yapılmadığı takdirde pazarın yıl sonunda 1,2 milyon adede gerileyebileceğini öngörüyor. Distribütörler ve yetkili satıcılar finansman sıkıntısı yaşarken, ikinci el piyasasında 10 yaş üstü araçlara yöneliş artıyor. Uzmanlar, sektörün canlanması için fiyat indirimlerinin yanı sıra kredi koşullarının da iyileştirilmesi gerektiğini ifade ediyor.