Rekabet Kurumu'ndan şirketlere uyarı: Yapay zekâ ile denetim

Rekabet Kurumu, kamu ihalelerinde rekabeti kısıtlayıcı hareket eden şirketlere karşı yapay zekâ destekli denetim mekanizmalarını devreye soktu. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, kamunun ihtiyaç duyduğu mal ve hizmetlerin en uygun fiyatla temin edilmesinin ve vatandaş vergilerinin etkin kullanımının hayati önem taşıdığını vurguladı. Küle, kamusal alımlarda rekabetin korunmasının, piyasalardaki fiyat oluşumunun sağlıklı işlemesine doğrudan katkı sunduğunu ve bu sayede şirketlerin adil şartlarda yarıştığını anlattı.

Başkan Küle, bu süreçten nihai olarak vatandaşların düşük fiyat, yüksek kalite, çeşitlilik ve inovasyonla azami düzeyde fayda sağladığını ifade etti. Kurumun, etkin rekabetin tesisinde kamu ihalelerinin kritik konumunun bilincinde hareket ettiğini belirten Küle, 2024 yılında Kamu İhale Kurumu (KİK) ile iş birliğini daha güçlü bir zemine taşıdıklarını kaydetti. İmzalanan protokol ile denetim çalışmalarına teknolojik bir boyut kazandırıldığını dile getiren Küle, amaçlarının kamu ihalelerindeki rekabetçi riskleri ve olası ihlalleri tespit etmek olduğunu aktardı.

Bu kapsamda yapay zekâ destekli araçların geliştirilmesine ve ortak istatistiksel modellemelere ağırlık verdiklerini bildiren Küle, Kamu İhale Kurumu'nun sağladığı büyük veri setlerinin algoritmalar süzgecinden geçirildiğini söyledi. Küle, rekabete aykırı eylemlerle benzer desenler çizen ve şüpheli örüntüler sergileyen teşebbüs hareketlerinin anında radara alındığını belirterek, şirketlerin ihale verilerinin derinlemesine yapısal ve davranışsal analizlere tabi tutulduğunu kaydetti. Yapay zekâ altyapısının ihalelerin paylaşımı, danışıklı fiyat verilmesi ve bölge paylaşımları gibi ihlalleri hızlı biçimde ortaya çıkardığını vurgulayan Küle, bu proaktif tespitlerin ihlal tarafı şirketlerce şaşkınlıkla karşılandığını ifade etti.

Şirketlere yönelik net bir uyarıda bulunan Küle, kimsenin ihalede danışıklı davranmayı ve rakipleriyle gizli iş birliği yapmayı aklından dahi geçirmemesi gerektiğini söyledi. Yapılan tespitlere detaylı şekilde değinen Küle, teşebbüslerin teklif fiyatlarında anlaşması, rekabete hassas bilgileri paylaşması, ihale kalemlerini veya bölgelerini bölüşmesi gibi uygulamaların tek tek tespit edildiğini aktardı. Ayrıca yan teklif vererek başka bir firmanın ihaleyi kazanmasını sağlamak veya anlaşma gereği ihaleye hiç teklif vermemek gibi rekabeti kısıtlayıcı tüm eylemlerin üzerine kararlılıkla gidileceğini belirtti. Küle, şirketlerin bu konuda taviz verilmeyeceğini bilmesi gerektiğini, sahip oldukları yüksek teknolojik altyapı ve veri entegrasyonu sayesinde en ufak ihlalin bile karanlıkta bırakılmayacağını ve bunun teşebbüslere bedelinin çok ağır olacağını sözlerine ekledi.