Sahillerdeki ücret ve işgal tartışmaları yeniden gündemde

Yaz aylarının en sık konuşulan meseleleri arasında yer alan özel plaj fiyatları ve kıyılara ulaşım hakkı, bu kez İzmir'in Çeşme ilçesinde tartışma yarattı. İnternette paylaşılan bir videoda, Altınkum Plajı'nı kullanmak isteyen bir kişi, geçmişte herhangi bir ücret ödenmeyen sahile bu sezon kişi başı 1500 lira talep edildiğini öne sürdü. Kayıtlarda duruma isyan eden vatandaş, geçmişte serbestçe erişilen sahilin kapatılarak kişi başı 1500 lira istendiğini belirtti. Aynı kişi, bölgedeki görevlilerin ücretsiz otoparkı kullanmak isteyen sürücülere de zorluk çıkardığını öne sürdü. Paylaşılan bu görüntüler kısa sürede internet ortamında büyük ses getirirken, sahipsiz gibi görünen kıyıların kamusal niteliği yeniden masaya yatırıldı.

İzmir'deki bu gelişmenin ardından dikkatler sahil şeritlerinde yürütülen denetim faaliyetlerine yöneldi. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi, Balıkesir'in Ayvalık ilçesindeki Sarımsaklı Mahallesi'nde yaklaşık 150 zabıta memuru ve jandarma ekiplerinin desteğiyle geniş çaplı bir denetim harekâtı düzenledi. Gerçekleştirilen çalışmada sahili kapatan şezlonglar ile şemsiyeler toplandı, kurallara aykırı yapılaşma ve düzenlemelere de anında müdahalede bulunuldu.

Benzer bir protesto dalgası da Muğla'nın Bodrum ilçesinde kendini gösterdi. Gümüşlük Forumu'nun öncülüğünde toplanan vatandaşlar, Belediye Çay Bahçesi'nden hareket ederek Gümüşlük Halk Plajı'na kadar yürüyüş gerçekleştirdi. Ticari işletmelerin şezlong ve şemsiyelerle sahilleri kapattığını belirten kalabalık, kumsala havlularını sererek 'Kıyılar halkındır, halkın kalacak' ile 'Haklıyız çünkü biz halkız' sloganları attı. Eylemciler, kıyı şeritlerinin tüm vatandaşların kullanımına ait olduğunu belirten anayasa maddelerinin titizlikle uygulanmasını ve denetimlerin sıklaştırılmasını talep etti.

Sahillerin nasıl kullanılacağına dair tartışmalarda Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun geçmiş kararları da önem taşıyor. Yargıtay içtihatlarına göre kıyı şeritleri bütün vatandaşların ortak kullanımına ayrılmış bölgeler arasında bulunuyor. Bu sebeple sahilde hizmet veren ticari işletmelerin, insanların kıyıya ulaşmasını engelleme ya da kumsaldan uzaklaştırma hakkı bulunmuyor. Yüksek Mahkeme'nin değerlendirmelerinde, işletmeden herhangi bir hizmet alınmadığı bahanesiyle vatandaşların baskı veya tehditle plajdan çıkarılmasının, durumun niteliğine göre 'kişiyi hürriyetinden yoksun kılma' suçu kapsamına girebileceği vurgulanıyor.

Çeşme'de ortaya atılan 1500 liralık talep iddiası, Ayvalık'taki şezlong toplama operasyonu ve Bodrum'daki havlu serme eylemi, yaz dönemi boyunca kıyıların kullanım hakkı konusundaki anlaşmazlıkları yeniden Türkiye'nin öncelikli gündem maddeleri arasına soktu.