Sudan'daki tarihi Meroe piramitleri savaş nedeniyle yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya

Sudan'da devam eden savaş ve güvenlik açığı, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan tarihi Meroe piramitlerini tahrip ediyor ve çökme riskini artırıyor. Arkeolog Mahmut Süleyman, üç yılı aşkın süredir süren çatışmalar nedeniyle uzmanların temel bakımları yapamadığını belirterek bölgenin bir felaketle karşılaşabileceğini ve çökmelerin olabileceğini vurguladı.

Başkent Hartum'un yaklaşık 200 kilometre kuzeyinde yer alan Meroe, Kuş Krallığı hükümdarları için MÖ 800 ile MS 350 yılları arasında inşa edilen 200'den fazla dar ve dik piramidi barındırıyor. Bekçiler, rüzgarla taşınan kumların ve yayılan bitki örtüsünün yapıların bozulma sürecini hızlandırdığını dile getirdi. Bekçi Mustafa Ahmed, kumların piramitlerin üzerinde ve tapınakların içinde yoğunlaştığını, otların kalınlaştığını belirterek piramitlerin büyük ölçüde yıprandığını ve taşların düşmeye başladığını aktardı.

Tarihi Eserler Müfettişi Muhammed Mübarek, biriken kumdan yayılan tuzun doğası gereği kırılgan olan taşlara zarar verdiğini ve antik yazıtları aşındırdığını ifade etti. Arkeolog Süleyman; iklim değişikliğinin, Sudan'daki arkeoloji iş gücünün dağılmasının ve yabancı misyonların faaliyetlerini durdurmasının büyük bir bozulmaya zemin hazırladığını kaydetti. UNESCO, Nisan 2023'te başlayan savaşın ardından 100'den fazla kültürel alanın zarar gördüğünü, en az 22 müzenin yağmalandığını veya yıkıldığını duyurdu.

Nil Nehri eyaletinde, Hartum'un 200 kilometre kuzeyindeki çöl arazisinde yükselen piramitler, Mısır piramitlerinden daha küçük, daha dik ve sayıca daha fazla yapılar olarak dikkat çekiyor. Nil Nehri çevresindeki yarı çöl bölgede yer alan Meroe Arkeoloji Alanı, 2011 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edildi. Meroe, bir dönem Nil boyunca ve Afrika'nın içlerine kadar ticaret yollarını kontrol eden Kuş İmparatorluğu'nun kraliyet başkenti olarak görev yaptı.

Meroe'deki piramitlerin birçoğu, 19. yüzyılda altın ve mücevher arayan hazine avcıları tarafından zarar görmüş veya yağmalanmıştı. Günümüzde hareketli çöl kumlarının arasında yükselen bu yapılar, Sudan'ın en dikkat çekici arkeolojik peyzajlarından birini oluşturmaya devam ediyor.