Tarımsal alım fiyatları beklentilerin altında kaldı

Fındık üreticileri kilogram başına en az 300 lira talep ediyordu. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) Giresun kalite fındık alım fiyatını kilogram başına 255 lira, levant kalite fındığı ise 250 lira olarak duyurdu. Son yıllarda levant kalite fındık fiyatında yüzde 50'yi aşan artışlar yapılırken, bu yılki artış oranı yüzde 28,21 seviyesinde kaldı.

Hubuhat grubunda da benzer bir tablo görüldü. TMO, buğday alım fiyatını ton başına 16,500 lira olarak belirledi; ancak üreticilerin beklentisi ton başına en az 20.000 liraydı. Arpa alım fiyatı da ton başına 12,750 lira olarak açıklanmasına rağmen, üreticiler en az 17,000 lira talep ediyordu.

Zeytinyağında ise TARİŞ'in 2025-2026 sezonu için belirlediği fiyatlar, iktidar tarafından enflasyonla mücadele gerekçesiyle 320 liradan 290 liraya düşürüldü.

Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Hasan Murat Kapıkıran, sadece bu sezon değil geçmiş yıllarda da alım fiyatlarının beklentilerin gerisinde kaldığını vurguladı. Üretim maliyetlerinin fiyatlara yansıtılmadığını ifade eden Kapıkıran, "Alım fiyatı belirlenirken, bütçe büyüme payı konulmuyor. Refah payı konulmuyor. Enflasyon kaybı konulmuyor. Sadece bir maliyet hesabıyla bu işi yapmak çok sağlıklı görünmüyor. Böyle sürdüğü için de çiftçinin üretimden kaçışı başlıyor. Çünkü çiftçi hangi ürüne dönse o üründe de aynı anlayışla karşılaşıyor. Orada da kâr etmeyeceğini düşünüyor" değerlendirmesinde bulundu.

Taban fiyatı açıklayan kurumların bile bu rakamların altında alım yaptığını belirten Kapıkıran, "TMO arpada 12,750 lira fiyat açıkladı. Ancak 11.000 liradan alım yapılıyor. Neden böyle yapıyorsunuz? Oysa bu kurumlar çiftçilerin maliyetinin altına satış yapmamasını sağlamakla yükümlüler. Bu kurumlar çiftçinin yanında olmak zorundalar" ifadelerini kullandı. Bu uygulamalar nedeniyle üreticinin değil tüccarın desteklendiği bir ortam oluştuğunu kaydetti.

Fındıkta 3,5 milyar dolarlık gelir elde etme potansiyeli bulunmasına rağmen açıklanan fiyatlar yüzünden bu rakamın 2,5 milyar dolarda kalacağını belirten Kapıkıran, "Bu ulusal kayıp haline geliyor. Bu konularda hassas olmak gerekiyor" dedi. Taban fiyatlar saptanırken üreticilerin ertesi yıl da üretime devam edebilmesinin gözetilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.