Trakya'da tarım ve beslenme tarihine dair yeni veriler
Paradimi höyüğünde yapılan araştırmalar, Neolitik dönemdeki tarım ve beslenme alışkanlıklarını aydınlatıyor.
Komotini (Gümülcine) şehrinin yaklaşık 6 kilometre güneybatısındaki Paradimi höyüğü, Güneydoğu Avrupa'da tarım ve yerleşik yaşamın yayılmasına dair önemli bilgiler sunuyor. Bu höyüğün çevresel ve arkeolojik verileri, Erken Neolitik toplulukların gıda tedarik yöntemleri ve beslenme alışkanlıkları hakkında önemli ipuçları sağlıyor.
Höyük yüzeyinde ve derin katmanlarında yoğun miktarda Cerastoderma glaucum türü deniz kabuğu bulundu. Paradimi, günümüzde kıyıdan yaklaşık 15 kilometre içeride yer almasına rağmen, bu deniz kabuklarının varlığı, Neolitik çiftçilerin denizel besin kaynaklarından faydalandığını ya da kıyı topluluklarıyla gıda takası yaptığını gösteriyor. Bu bulgular, ilk tarımcı toplulukların Doğu Akdeniz’den deniz yoluyla Trakya kıyılarına ulaştığı ve tarım kültürünü iç kesimlere taşıdığı fikrini destekliyor.
Demokritos Trakya Üniversitesi’nden Dushka Urem-Kotsou’nun liderlik ettiği MapFarm projesi ekibi, alanda geniş kazı çukurları açmak yerine, tahribatsız (kazısız) Bütüncül İnceleme Yöntemleri kullandı. 268.474 metrekarelik bir alanda GPS destekli yüzey taraması yapıldı. Manyetometre ve yer radarı (GPR) ile toprak altındaki yapılar haritalandı. Höyük zirvesinde 3,7 metre derinliğe inen PAR5 sondajından alınan kömür örnekleri Hızlandırıcı Kütle Spektrometresi (AMS) ile tarihlendirildi. 3,13 metre derinlikteki katman MÖ 6.223 ile 6.078 yılları arasına tarihlendirildi. Bu katmanın altında yer alan 30 cm’lik organik ve çömlek katkılı tortu, yerleşimin MÖ 6.200’den daha önce kurulduğunu doğruladı.
Paradimi'den elde edilen veriler, Trakya’daki Neolitik kolonizasyonun doğudan batıya doğru ilerlediğini doğruluyor.
- Gökçeada Uğurlu (MÖ 6.814 – 6.634) - Kuzey Ege ve Trakya hattındaki en erken tarım izleri.
- Hoca Çeşme / Türkiye (MÖ 6.500) - Doğu Trakya’daki erken Neolitik yerleşim çekirdeği.
- Paradimi / Yunan Trakya'sı (MÖ >6.200) - Batı Trakya iç kesimlerindeki en eski çiftçi yerleşimi.
- Krovili (~MÖ 6.000) ve Makri (~MÖ 5.800) - Paradimi’den daha sonra kurulan komşu Neolitik yerleşimler.
Paradimi, Erken Neolitik’ten Erken Tunç Çağı’na (MÖ 3.082 – 2.913) kadar kesintilerle iskan edilmiş; ancak Son Neolitik Dönem’de muhtemelen çevresel (sel) ya da toplumsal nedenlerle bir terk edilme süreci yaşamıştır.
